Η Τουρκία σχεδιάζει να αναβαθμίσει δραστικά την αποθηκευτική της ικανότητα πετρελαίου, με στόχο τόσο την ενίσχυση της εγχώριας ενεργειακής ασφάλειας όσο και την ανάδειξη της χώρας ως κέντρου εμπορίας αργού πετρελαίου σε ολόκληρη την περιοχή.
Σύμφωνα με τα σχέδια που ανακοινώθηκαν στις 25 Απριλίου, η κρατική αρχή αγωγών Botaş πρόκειται να θέσει σε λειτουργία 40 νέες δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου στο λιμάνι του Τζεϊχάν στη Μεσόγειο.
Όταν ολοκληρωθεί, η εγκατάσταση δεξαμενών θα έχει αποθηκευτική ικανότητα 35 εκατομμυρίων βαρελιών, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή της Botaş Abdülvahit Fidan, ανεβάζοντας τη συνολική αποθηκευτική ικανότητα αργού πετρελαίου της Τουρκίας από το παρόν επίπεδο των ελαφρώς πάνω από 11 εκατομμυρίων βαρελιών στα 45 εκατομμύρια.
Η επέκταση της αποθηκευτικής ικανότητας του κόμβου του Τζεϊχάν δεν αποτελεί παρορμητική αντίδραση στις διαταραχές εφοδιασμού που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά μέρος ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την ανάδειξη της Τουρκίας ως περιφερειακού εμπόρου πετρελαίου, δήλωσε ο Fidan. Η γη για την ανάπτυξη απαλλοτριώθηκε το 2024 και η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων ολοκληρώθηκε πέρυσι.
«Αυτό το έργο θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της Τουρκίας απέναντι στις ενεργειακές κρίσεις και θα επιτρέψει στη χώρα να διαδραματίσει πιο καθοριστικό ρόλο στις περιφερειακές αγορές ενέργειας», είπε.
Οι εργασίες κατασκευής των πρώτων έξι δεξαμενών αναμένεται να ξεκινήσουν αργότερα μέσα στο έτος και να ολοκληρωθούν το 2028, δήλωσε ο Fidan, ενώ η υπόλοιπη ικανότητα θα τεθεί σε λειτουργία έως το 2031.
Η εγκατάσταση δεξαμενών θα εξυπηρετείται καλά από πλευράς πηγών, καθώς δύο μεγάλοι αγωγοί καταλήγουν στο Τζεϊχάν: ο ένας είναι η εξαγωγική σύνδεση για το αζερικό πετρέλαιο που διανύει τη διαδρομή από το Μπακού μέσω Γεωργίας και κάτω μέσα από την Τουρκία, ενώ ο άλλος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τα βόρεια πεδία του Ιράκ, συμπεριλαμβανομένης της ημιαυτόνομης κουρδικής περιοχής της χώρας.
Σε πλήρη χωρητικότητα, οι δύο αγωγοί μπορούν να παραδίδουν 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd), αν και η γραμμή Ιράκ-Κιρκούκ-Τζεϊχάν λειτουργεί επί του παρόντος μόνο σε μειωμένο επίπεδο μεταξύ 300.000 και 450.000 bpd.
Ο Ali Arif Aktürk, ενεργειακός εμπειρογνώμονας και πρώην επικεφαλής του τμήματος προμήθειας φυσικού αερίου της Botaş, δήλωσε ότι η ανάπτυξη αποθηκευτικής ικανότητας στο Τζεϊχάν αποτελεί βήμα προς την κατεύθυνση μετατροπής του λιμανιού σε ενεργειακό κόμβο, αν και είπε στο AGBI ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου.
«Όσο περισσότερο αυξάνεται φυσικά η χωρητικότητα των δεξαμενών σας, τόσο περισσότερο αυξάνεται και η εμπορική σας ευελιξία», δήλωσε ο Aktürk.
«Ωστόσο, ενώ η αύξηση της χωρητικότητας δεξαμενών είναι σημαντική, το ίδιο ισχύει και για την επέκταση της γκάμας προϊόντων ώστε να συμπεριληφθούν ντίζελ, βενζίνη ή αεροπορικά καύσιμα, πράγμα που σημαίνει ότι είναι απαραίτητη η ύπαρξη διυλιστηρίου εκεί.»
Αναπτύσσοντας δυναμικό κατάντη, το Τζεϊχάν θα μπορούσε να γίνει το Ρότερνταμ της ανατολικής Μεσογείου, είπε, αναφερόμενος στο ολλανδικό λιμάνι και στην εκτεταμένη βιομηχανία επεξεργασίας υδρογονανθράκων που εξυπηρετεί μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης.
Υπήρχαν σχέδια πριν από 20 χρόνια για την κατασκευή επεξεργαστικής ικανότητας στο Τζεϊχάν σε μια αποκλειστική ελεύθερη ζώνη ενέργειας, αλλά έπεσαν στο κενό. Ωστόσο, με την ανάπτυξη της εγκατάστασης δεξαμενών της Botaş, περισσότερη κατάντη βιομηχανία θα μπορούσε να αναπτυχθεί στην περιοχή.

