قیمت طلا به مدت یک هفته سقوط کرد که یادآور فروش-کوتاه(شورت) سال ۱۹۸۳ بود و باعث شد حدس و گمان‌هایی مطرح شود که خاورمیانه ممکن است با فروش طلا در حال تأمین منابع مالی باشد.

نویسنده: دونگ جینگ

طلا این هفته بدترین کاهش هفتگی خود را در 43 سال گذشته تجربه کرد، بازتابی تاریخی که لرزه بر اندام بازار می‌اندازد.

این هفته، طلا بزرگترین کاهش هفتگی خود را از مارس 1983 تجربه کرد، به طوری که قیمت طلای اسپات برای هشت روز معاملاتی متوالی کاهش یافت که طولانی‌ترین روند نزولی از اکتبر 2023 بود. در همین حال، نقره بیش از 15% این هفته کاهش یافت، در حالی که پالادیوم و پلاتین نیز کاهش یافتند.

محرک این کاهش شدید، تشدید درگیری در خاورمیانه بود که قیمت‌های انرژی را افزایش داد و در نتیجه انتظارات کاهش نرخ بهره را سرکوب کرد. شرط‌بندی‌های بازار مبنی بر افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو به 50% رسید و این موج از فروش فلزات گرانبها را تشدید کرد.

آنچه بازار را بیشتر به وحشت می‌اندازد این است که وضعیت فعلی بسیار شبیه به فروپاشی تاریخی در مارس 1983 است که توسط فروش انبوه طلا توسط کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه ایجاد شد. در آن زمان، اعضای اوپک که درآمدهای نفتی آنها سقوط کرده بود، مجبور شدند ذخایر طلای خود را برای دریافت پول نقد بفروشند و قیمت طلا در عرض چند روز بیش از 100 دلار کاهش یافت.

شایان ذکر است که، طبق داده‌های تاریخی، کاهش قیمت طلا در این هفته شدیدترین کاهش از زمان "هیجان فروش طلا" 43 سال پیش است.

انتظار کاهش نرخ بهره فروپاشیده است و منطق امن بودن طلا شکست خورده است.

طلا از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل ماه گذشته حمله خود را به ایران آغاز کردند، برای چندین هفته کاهش یافته است، که در تضاد آشکار با نقش سنتی آن به عنوان "دارایی امن" است.

دلیل این است که جنگ انتظارات تسهیل پولی را به همراه ندارد، بلکه فشارهای تورمی را به همراه دارد. در حال حاضر، پیش‌بینی‌های بازار در مورد مسیر سیاست فدرال رزرو دچار وارونگی اساسی شده است.

معامله‌گران اکنون روی احتمال 50 درصدی افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو قبل از اکتبر شرط‌بندی می‌کنند. قیمت‌های بالای انرژی انتظارات تورمی را افزایش می‌دهند و طلا، به عنوان یک دارایی بدون بهره، در محیط افزایش نرخ بهره واقعی به طور فزاینده‌ای جذابیت کمتری پیدا می‌کند.

در همان زمان، نشانه‌هایی از سفت شدن نقدینگی دلار در بازار وجود دارد. معاوضه‌های پایه ارزهای متقابل این هفته به طور قابل توجهی گسترش یافته‌اند که نشان‌دهنده درجه‌ای از فشار تأمین مالی دلار است.

این پدیده ممکن است منطق اساسی پشت فروش طلا را توضیح دهد - زمانی که نقدینگی دلار سفت می‌شود، طلا اغلب یکی از دارایی‌هایی است که سرمایه‌گذاران در اولویت نقد کردن آن قرار می‌دهند.

شایان ذکر است که شدیدترین کاهش‌ها در بازار فلزات این هفته در طول جلسات معاملاتی آسیا و اروپا رخ داد، که با الگویی مطابقت دارد که فشارهای کمبود دلار ابتدا در بازار خارج از کشور ظاهر می‌شوند.

حد ضرر فنی فعال شد، فروش خود-تقویت‌کننده می‌شود.

با ادامه کاهش طلا، شاخص‌های فنی به طور قابل توجهی بدتر شده‌اند، به طوری که شاخص قدرت نسبی (RSI) 14 روزه به زیر 30 سقوط کرده و وارد محدوده‌ای شده که برخی معامله‌گران آن را اشباع فروش می‌دانند.

رونا اوکانل، تحلیلگر مالی StoneX، اشاره کرد که این دور از اصلاح قیمت طلا نتیجه هم برداشت سود و هم پاکسازی نقدینگی است. او اظهار داشت که قیمت طلا قبلاً علاقه خرید قابل توجهی را در بالای 5,200 دلار جذب کرده بود و آسیب‌پذیری قابل توجهی را برای اصلاح در بازار ایجاد کرده بود.

در همان زمان، فروش غیرفعال ناشی از کاهش بازار سهام نیز بر طلا تأثیر گذاشت.

اوکانل اشاره کرد که لیکویید شدن اجباری مرتبط با دارایی‌های سهام ممکن است قیمت طلا را کاهش داده باشد، در حالی که کندی در خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی و خروجی مستمر از ETFهای طلا احساسات بازار را بیشتر کاهش داده است. بر اساس داده‌های بلومبرگ، ETFهای طلا برای سه هفته متوالی خروجی خالص را ثبت کرده‌اند و دارایی‌ها در طول سه هفته در مجموع بیش از 60 تن کاهش یافته است.

شبح هیجان فروش طلا در خاورمیانه سال 1983

وضعیت فعلی شرکت‌کنندگان بازار را از فروپاشی قیمت طلا که 43 سال پیش توسط بحران نفت ایجاد شد، یاد می‌اندازد.

داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که در حدود 1983/11/30، تولیدکنندگان نفت بریتانیا و نروژ پیشقدم در کاهش قیمت‌ها شدند و اوپک را تحت فشار قرار دادند تا از آن پیروی کند و ناگهان وضعیت عرضه بیش از حد در بازار جهانی نفت را تشدید کرد. در مواجهه با کاهش شدید درآمدهای نفتی، کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه (عمدتاً اعضای اوپک) مجبور شدند مقادیر زیادی از ذخایر طلای خود را برای جمع‌آوری پول نقد بفروشند و باعث فروپاشی قیمت طلا شدند.

گزارش نیویورک تایمز در آن زمان این ارزیابی را تأیید کرد. بر اساس گزارش 1983/12/10، معامله‌گران به صراحت اعلام کردند که فروش طلا توسط کشورهای نفت‌خیز خاورمیانه محرک مستقیم سقوط قیمت طلا بود، و هشدار دادند که این کشورهای عربی ممکن است حتی طلای بیشتری بفروشند اگر درآمدهای نفتی بیشتر کاهش یابد. در آن زمان، قیمت طلا در کمتر از یک هفته بیش از 105 دلار از اوج خود سقوط کرد، با کاهش یک روزه 42.50 دلار، بزرگترین کاهش در نزدیک به سه سال.

بر اساس گزارش نیویورک تایمز در آن زمان، عواید حاصل از فروش خاورمیانه بلافاصله به یورودلار و سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت جریان یافت و باعث نرم شدن نرخ بهره کوتاه‌مدت و ارسال سیگنال هشدار به بازار جهانی طلا شد. چون 1983/11/30 تعطیلی روز رئیس‌جمهور ایالات متحده بود و بازار نیویورک بسته بود، تأثیر تا هفته بعد به طور کامل محقق نشد و متعاقباً یک واکنش زنجیره‌ای از لیکویید شدن اجباری را ایجاد کرد که بازارهای کالایی مانند مس، غلات، سویا و شکر را نیز تحت تأثیر قرار داد.

ZeroHedge اشاره می‌کند که سقوط طلا در سال 1983 شروع یک چرخه بازار خرسی چند ساله در بازار نفت بود - انضباط اوپک ضعیف شد، سهم بازار آن به طور مستمر کاهش یافت و قیمت نفت در طول دهه 1980 تحت فشار باقی ماند.

با نزدیک شدن رکود تورمی، آیا قیمت طلا می‌تواند تثبیت شود؟

علیرغم آسیب قابل توجهی که این هفته متحمل شد، طلا هنوز حدود 4% از ابتدای سال تا به امروز افزایش یافته است. قیمت طلا در اواخر ژانویه به اوج تاریخی نزدیک به 5,600 دلار در هر اونس رسید که توسط اشتیاق سرمایه‌گذاران، خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی و نگرانی‌های بازار در مورد دخالت ترامپ در استقلال فدرال رزرو پشتیبانی می‌شد.

با این حال، محیط اقتصاد کلان فعلی به طور قابل توجهی بدتر شده است. طبق گزارش بلومبرگ، جوزف بریگز، اقتصاددان گلدمن ساکس، پیش‌بینی می‌کند که افزایش قیمت انرژی تولید ناخالص داخلی جهانی را در سال آینده 0.3 درصد کاهش دهد و تورم کلی را 0.5 تا 0.6 درصد افزایش دهد. افزایش خطر رکود تورمی به شدت فضای سیاستی موجود برای بانک‌های مرکزی را محدود کرده است.

کریس هاسی، تحلیلگر گلدمن ساکس، اشاره می‌کند که محاصره تنگه هرمز وارد هفته چهارم خود شده و امیدها برای حل سریع درگیری در حال محو شدن است. اگر جنگ ادامه یابد، هرچه قیمت نفت طولانی‌تر بالا بماند، روایت "دیدن درد در کوتاه‌مدت" در بازارهای سهام و اوراق قرضه ناپایدارتر خواهد شد و آسیب‌پذیری دارایی‌های جهانی را بیشتر آشکار خواهد کرد.

برای طلا، روند نرخ بهره واقعی یک متغیر کلیدی خواهد بود. اگر جنگ به درازا بکشد و انتظارات تورمی به افزایش خود ادامه دهند، مسیر افزایش نرخ بهره فدرال رزرو واضح‌تر خواهد شد و فشار بر طلا ممکن است ادامه یابد. با این حال، اگر نشانه‌هایی از تسهیل در وضعیت ژئوپلیتیک وجود داشته باشد، اینکه آیا تقاضای سرکوب شده امن می‌تواند دوباره آزاد شود، بزرگترین معلق در بازار باقی می‌maند.