[EDITORIAL] Building journalism where humans thrive

Sa buong mundo, ginugunita ang May 3 bilang World Press Freedom day. Kamusta na nga ba ang press freedom sa buong mundo?

Kung may pagdausdos o slide towards autocracy, may kaakibat na pagdausdos din sa pamamahayag.

Ayon sa Reporters Without Borders (RSF), hindi kailanman bumaba sa ganitong antas ang press freedom. Sa unang pagkakataon, higit sa kalahati ay pasok sa “difficult” o “very serious” na kategorya sa malayang pamamahayag.

Sa Pilipinas naman: 

• Sa papel, tila nag-improve ang ranking ng Pilipinas dahil umakyat sa 114th mula 116th, pero bumagsak ang aktuwal na press freedom scores, at ngayo’y anim na puntos lang ang layo natin sa “very serious” o red zone ng media repression

• Sa konklusyon ng RSF: “Despite its extremely dynamic media landscape, the Philippines is one of the most dangerous countries in the world for journalists.”

Ayon naman sa isang survey ng  Forbidden Stories, 77% ang napagbantaan ng mga “representatives of public authorities.”

Ito ang pinagdaanan ng mga mamamahayag sa Pilipinas tulad ng Rappler na inulan ng harassment cases noong panahon ng dating pangulong Rodrigo Dutertre.

Ngayon, nakapiiit ang 27-year-old na si Frenchie Mae Cumpio nitong nakalipas na anim na taon dahil sa iba’t ibang asunto — at kamakailan ay na-convict ng terror financing. 

Sa Hong Kong, isang weaponized na batas ang ginamit laban sa democracy advocate na si Jimmy Lai, ang publisher ng Apple Daily. Hinatulan siya ng 20 taong pagkakabilanggo, bagay na tinawag ng  Human Rights Watch na “cruel and profoundly unjust.”

Kitang-kita rin ang chilling effect ng online violence, kung saan self-censorship ang nagiging tugon ng ibang journalist. Ayon sa isang pag-aaral ng United Nations, 41% ng mga babaeng mamamahayag na sinurvery ay nagse-self censor sa social media upang makaiwas sa abuso, habang 19% ang nase-self-censor sa professional work dahil sa online violence. 

At habang humihigpit ang pananakal ng Big Tech sa pamamahayag na umaagaw ng audience, revenue, at naging playground ng disinformation, nagsasanib ang mga newsroom upang sama-samang bawiin ang digital space.

Ayon sa statement ng mga ASEAN newsrooms sa Pilipinas (Luzon, Visayas, at Mindanao), Indonesia, Malaysia, at Myanmar, nananawagan sila para sa safe spaces kung saan ang algorithms ay transparent at nagsisilbi sa tao, at hindi sa profit margin ng tech companies.

Nanawagan din ang ASEAN newsrooms para sa “radical collaboration,” bagay na dati’y taliwas sa kalakaran ng mga highly competitive newsrooms.

Nakikiisa kami sa panawagang ito: ‘Let’s build an internet where humans thrive.’ – Rappler.com