[Inside the Newsroom] Bato dela Rosa: Nu zien we hem, dan weer niet

Bato dela Rosa verscheen in de Senaat na maanden van onderduiken. Toen brak de chaos uit. 

In mijn drie jaar bij Rappler heb ik met eigen ogen drie leiderschapswisselingen in het Congres meegemaakt.

Ik ben Patrick Cruz. Ik ben geen Congres-verslaggever; ik dek openbare financiën, infrastructuur en transport.

Toch kom ik er altijd terecht wanneer het Congres in een crisis belandt.

Niets is echter te vergelijken met de Senaatscoup op maandag 11 mei.

Op 8 september 2025 zag ik hoe Chiz Escudero het voorzitterschap van de Senaat verloor aan Tito Sotto, dagen nadat ik een artikel had gepubliceerd waaruit bleek dat Escudero's grootste campagnedonor een grote aannemer voor overstromingsbeheersing was. Ik was daar om een onderzoek naar overstromingsbeheersing te verslaan. 

Weken later was ik bij het Huis voor een begrotingszitting van DPWH. Daar zag ik Speaker Martin Romualdez — de neef van de President — aftreden te midden van corruptieschandalen rondom de nationale begroting. 

Maar afgelopen maandag was anders. Het was pure chaos. Met een klein team werd ik aangewezen om de Senaat in de gaten te houden voor het geval Dela Rosa zou verschijnen voor een coup.

De zitting was nauwelijks begonnen of er was al een poging om het voorzitterschap van de Senaat vacant te verklaren. Senator Alan Peter Cayetano beweerde de steun te hebben.

Toen arriveerde Bato.

Voordat hij de plenaire zaal bereikte, moest Dela Rosa — de voormalige politiechef die Rodrigo Duterte's bloedige oorlog tegen drugs leidde — agenten van het Nationaal Bureau van Onderzoek (NBI) ontwijken die zich in de Senaat bevonden en probeerden een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof uit te voeren.

Hij dook op uit de parkeergarage. Hij rende naar de noodtrappenuitgang.

Hij struikelde. Hij herstelde. Daarna bleef hij rennen totdat hij de plenaire zaal bereikte.

Dela Rosa was woedend en beweerde dat de sargent-at-arms van de Senaat de NBI had toegestaan hem te proberen te verhinderen in de Senaat te stemmen.

Kort daarna werd Cayetano gekozen tot Senaatsvoorzitter, een grote verschuiving nu vicepresident Sara Duterte — een bondgenoot van degenen achter de coup — een dreigend afzettingsproces tegemoet gaat.

Toen volgde de lockdown. Poorten werden gesloten. De beveiliging werd aangescherpt om NBI-agenten te beletten Dela Rosa binnenin te achtervolgen.

Onder het nieuwe leiderschap van Cayetano citeerde de Senaat de agenten wegens minachting. Ze mochten later vertrekken maar bleven onder onderzoek.

Buiten verzamelden zich betogers terwijl Dela Rosa's supporters de pogingen van de NBI om hem te arresteren in twijfel trokken.

We kwamen na middernacht thuis op dinsdag 12 mei. Die nacht was slechts het begin van de chaos in de gangen van de Senaat.

We verwachtten min of meer dat de situatie zou escaleren. We zitten in de nieuwswereld, we zijn altijd waakzaam — altijd klaar om te rennen. 

Hallo! Ik ben Jairo Bolledo en ik doe verslag van alles wat met rechtbanken of juridische zaken te maken heeft voor Rappler.

Ik dekte de Senaatsterreinen op 11 mei na een lange dag van verslaggeving over de historische tweede afzetting van vicepresident Sara Duterte in het Huis van Afgevaardigden. 

De dag erna, 12 mei, was niet vol actie, maar nog steeds vermoeiend. We moesten ervoor zorgen dat Dela Rosa nog steeds in de Senaat was en zijn belofte nakwam te wachten op een uitspraak van het Hooggerechtshof (SC) over zijn verzoek om een tijdelijk bevel. 

Ik dacht dat 13 mei hetzelfde zou zijn als de dag ervoor. Maar vóór 17:00 uur ontving ik een tip dat het SC mogelijk een uitspraak zou doen. Hoe het ook zou gaan, ik wist dat er iets zou gebeuren, dus bleef ik ook al was ik om 17:00 uur klaar. 

Ik had gelijk. Het SC verleende Bato geen onmiddellijk uitstel. Ik brak het nieuws en sloot me aan bij Patrick om de bewegingen bij het Senaatsgebouw te volgen.

Om 19:06 uur werd ons verteld dat het gebouw op lockdown zou gaan. We bleven. Toen verslaggevers Dela Rosa de lift zagen nemen, achtervolgden we hem maar slaagden er niet in hem in te halen.  

Om 19:25 uur betraden uniformed personeel met lange vuurwapens het gebouw. Om 19:44 uur spanden ze hun wapens. 

Om 19:45 uur marcheerden ze richting de Senaatsvleugel nabij het GSIS-gebouw. We liepen achter hen aan. We werden tegengehouden om de vleugel te naderen, en na een paar minuten werden er schoten gelost. 

Één schot. Daarna volgden er nog twee. Journalisten en Senaatspersoneel haastten zich om dekking te zoeken. Nog zes schoten klonken terwijl we voor ons leven renden. 

Even bleven we in het persbureau, maar we kregen onmiddellijk de opdracht te evacueren. Ik was de eerste verslaggever die het gebouw verliet. Daarna controleerde ik mijn collega's, Patrick, Franz Lopez en Randall Rosales. We waren allemaal veilig. 

Patrick en ik gingen door met verslaggeving van buiten het Senaatsgebouw. Elke beweging, elke functionaris die arriveerde — we documenteerden alles. 

We waren bang, ja, maar we hadden een taak te vervullen. Terwijl we onze veiligheid waarborgden, was onze eerste instinct alles te documenteren wat er gebeurde, zelfs midden in een schietpartij in de Senaat. Dat is onze taak als journalisten. 

De moed van journalisten om nieuws te brengen, zelfs in de ergste tijden, is wat journalistiek nobel en onvervangbaar maakt. Ik hoop dat 13 mei 2026 voldoende herinnering zal zijn aan waarom de Filipijnse media er nog steeds toe doen en moeten doen. – Rappler.com

Inside the Newsroom is een nieuwsbrief die elke week rechtstreeks in uw inbox wordt bezorgd. Bezoek rappler.com/newsletters om uw nieuwsbriefabonnementen te beheren.