Manila kan Amerikaanse hulp verliezen nu VS zich terugtrekt uit mondiale verdragen

Door Adrian H. Halili, Verslaggever

DE Filipijnen kunnen risico's lopen voor de financiering van programma's voor rampenparaatheid en klimaatbestendigheid na de terugtrekking van de VS uit verschillende internationale verdragen, zeiden analisten, met de waarschuwing dat verminderde deelname van Washington aan multilaterale kaders de ontwikkelingshulpstromen zou kunnen verzwakken.

Chester B. Cabalza, oprichtend president van de in Manilla gevestigde denktank International Development and Security Cooperation, zei dat de terugtrekking van de VS uit internationale conventies de steun voor klimaat- en humanitaire initiatieven zou kunnen ondermijnen, gebieden waarop de Filipijnen al lang vertrouwen op externe hulp.

Hoewel Manilla blijft profiteren van sterke defensiebanden met Washington, zou het besluit van de VS om afstand te nemen van multilaterale organisaties "internationale ontwikkelingshulp kunnen verminderen of verwijderen, met name voor klimaatverandering en respons op natuurrampen," zei hij in een Facebook Messenger-chat.

De Amerikaanse president Donald J. Trump heeft deze maand een memo uitgevaardigd waarin hij de terugtrekking van het land uit tientallen internationale organisaties en verdragen beveelt, waarvan vele gericht zijn op klimaatverandering en milieusamenwerking.

Daaronder bevindt zich het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, een belangrijk wereldwijd verdrag gericht op het aanpakken van opwarming van de aarde, samen met ongeveer 30 andere VN-gerelateerde organen en 35 niet-VN-groepen.

De heer Trump heeft aan het begin van zijn tweede ambtstermijn ook de financiering stopgezet voor verschillende VN-programma's, waaronder programma's ter ondersteuning van klimaataanpassing en rampenparaatheid, wat zorgen baart bij hulpafhankelijke landen die kwetsbaar zijn voor extreme weersomstandigheden.

De Amerikaanse ambassade in Manilla reageerde niet onmiddellijk op een Viber-bericht met een verzoek om commentaar.

De heer Cabalza zei dat de terugtrekking van Washington uit multilaterale instellingen een bredere verzwakking van internationale normen zou kunnen signaleren, waardoor grote en middelgrote mogendheden mogelijk gevestigde regels kunnen omzeilen.

"Dit creëert uitdagingen voor landen zoals de Filipijnen, die het internationaal recht en een op regels gebaseerde orde willen handhaven, met name als een middelgrote mogendheid," zei hij.

Manilla heeft consequent zijn betrokkenheid bij internationale regels benadrukt, met name in verband met zijn maritieme geschillen in de Zuid-Chinese Zee.

Andere analisten zeiden echter dat de directe impact op de Filipijnen beperkt zou kunnen zijn. Francis M. Esteban, associate dean aan het Far Eastern University Institute of Arts and Sciences, zei dat de kernrelatie van het land met de VS verankerd blijft in langdurige defensieregelingen.

"Voor zover het de Filipijnen betreft, zijn onze bilaterale betrekkingen met de VS gericht op het Verdrag voor wederzijdse verdediging, dus deze stap heeft mogelijk geen directe invloed op ons," zei hij in een Facebook-chat.

Het Verdrag voor wederzijdse verdediging van 1951 verplicht beide partijen om elkaar te helpen in het geval van een gewapende aanval in de Stille Oceaan-regio.

Josue Raphael J. Cortez, docent diplomatie aan De La Salle-College of St. Benilde, zei dat Manilla zijn partnerschappen moet blijven verbreden om de blootstelling aan onzekerheid als gevolg van beleidsveranderingen door een enkele bondgenoot te verminderen.

"Dit is belangrijk zodat de Filipijnen overdreven afhankelijkheid vermijden, vooral in een periode die wordt gekenmerkt door volatiliteit en onzekerheid," zei hij in een Messenger-chat.

De Filipijnen hebben de afgelopen jaren hun inspanningen opgevoerd om economische en defensieovereenkomsten met andere landen te sluiten, met als doel handelsbanden te diversifiëren en hun capaciteit te versterken te midden van spanningen in de Zuid-Chinese Zee.

"Tegelijkertijd zullen we nauw blijven samenwerken met de VS, zoals blijkt uit de ongeveer 500 gezamenlijke militaire activiteiten die gepland zijn voor 2026, terwijl we ook andere allianties handhaven," voegde hij eraan toe.

De heer Cortez zei ook dat Manilla zijn kandidatuur voor een niet-permanente zetel in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zou kunnen gebruiken om voortdurende steun voor klimaat- en rampgerelateerde overeenkomsten te bepleiten.

"Het kan dat platform gebruiken om contact te leggen met andere landen, met name in het mondiale Zuiden, om ervoor te zorgen dat deze overeenkomsten de internationale orde blijven vormgeven," zei hij.

Verkiezingen voor vijf niet-permanente zetels in de Veiligheidsraad worden tegen medio 2026 verwacht, waarbij succesvolle kandidaten een ambtstermijn van twee jaar vervullen.