Trumps vurige obsessie licht een grimmige realiteit toe

Stephen Colbert grapte dat Donald Trump iedereen het zwijgen wil opleggen die iets negatiefs over hem op televisie zegt, omdat "Trump alleen maar tv kijkt." Het was een grap, maar het onthulde ook iets duisterders: wanneer politieke macht geobsedeerd raakt door controle over het scherm, is de meest effectieve manier om dissidentie het zwijgen op te leggen niet via invallen of arrestaties. Het is via eigendom.

In het huidige Amerika vindt de strijd om vrijheid van meningsuiting niet plaats in rechtszalen, maar tijdens stille diners in het Witte Huis met hebzuchtige miljardairs. En het volgt een oud scenario.

Toen Viktor Orbán — de Hongaarse strongman die Marco Rubio afgelopen weekend bezocht om hem te vertellen hoeveel Trump van hem houdt en hem steunt — de oppositiemedia in zijn land wilde vernietigen, had hij geen politie, rechtbanken, toezichthoudende instanties of zelfs maar dreigingen nodig. Hij had zelfs de Hongaarse maffia niet nodig om de knieën van Budapestse media-eigenaren te breken of verslaggevers te bedreigen.

Orbán nodigde simpelweg een paar schatrijke Hongaarse oligarchen uit voor een diner en vertelde hen dat als ze de grote media-uitgevers zouden opkopen en het nieuws in zijn voordeel zouden draaien, hij ervoor zou zorgen dat hun overheidscontracten en zakelijke kansen op andere niet-mediagebieden hen ruimschoots zouden compenseren voor hun moeite en kosten.

Orbán liet de Republikeinen in mei 2022 deelgenoot worden van de strategie, toen hij sprak op de Conservative Political Action Conference (CPAC) in Boedapest en tegen het Amerikaanse Republikeinse publiek zei:

Het is een vrij eenvoudig zakelijk voorstel dat we Trump nu zien omarmen: "Geef me goede mediaberichtgeving en ik zorg dat je miljarden extra verdient; gebruik je media om op mij af te geven en ik laat de FCC je lastigvallen en laat mijn miljardairvrienden je opkopen."

En inderdaad, kijk eens hoe het uitpakt voor de niet-mediabedrijven (raketten, AI, data, webservices, enz.) van mediamagnaten Elon Musk (Twitter/X), Mark Zuckerberg (Meta/Facebook), Larry Ellison (Paramount/CBS/TikTok) en Jeff Bezos (Washington Post) die nu jaarlijks honderden miljarden dollars aan contracten van de federale overheid krijgen. Het is ongetwijfeld slechts toeval dat hun media-uitgevers allemaal cheerleaders voor Trump zijn geworden.

Poetin deed hetzelfde in Rusland, en de media in de meeste andere autocratische landen zijn op vergelijkbare voorwaarden grotendeels of volledig eigendom van regimevriendelijke oligarchen.

Dit model, dat in de jaren 1930 in Duitsland werd gepionierd, wordt nu gebruikt om strongman-regimes aan de macht te houden in Tsjechië, Servië, Slovenië, Turkije, India, Brazilië, de Filippijnen, Colombia, Tunesië, Turkije, Peru en Ghana, onder tientallen anderen. Het verspreidt zich snel over de wereld.

Het heeft krantenkoppen als deze opgeleverd:

• "Hoe oligarchen de media van Centraal-Europa grepen"
• "Servië: Staatsinvloed op Mediabezit: Igor Žeželj en Telekom Srbija"
• "Media op de Balkan: de opkomst van oligarchen"
• "Media-oligarchen Gaan Winkelen"
• "De Media in Indonesië: Journalistiek Tussen de Staat en Oligarchen"
• "Sloveense Media Eigendom van Oligarchen, Corrupte Politici"

En nu, hier in de Verenigde Staten:

• "Wanneer Miljardair Overheidsaannemers Ook Mediamagnaten Zijn"
• "Musk en Bezos Krijgen Hun Miljarden-Dollar Federale Contracten Na Het Slijmen bij Trump"
• "Meta Krijgt Goedkeuring Om AI-Diensten te Leveren aan Amerikaanse Overheidsdepartementen"
• "Paramount Heeft een Geheim Plan om Hollywood te Kopen Voordat de Politie Arriveert"

Om eerlijk te zijn, Republikeinen namen deze strategie niet zomaar plotseling over toen Orbán het hen voorstelde. Ze doen dit al sinds de dagen van Ronald Reagan; het ging alleen maar op steroïden met Trump.

We hadden vroeger wetten en regels om dit soort dingen te voorkomen. Maar in 1985 maakte Reagan de weg vrij voor Rupert Murdoch om staatsburger te worden zodat hij Amerikaanse media-uitgevers kon kopen. In 1987 schafte Reagan de Fairness Doctrine af, en in 1988 debuteerde Rush Limbaugh op 56 grote radiozenders.

In 1996 ondertekende Bill Clinton de Telecommunications Act, waarmee wetten uit de jaren 1920 werden omvergeworpen die voorkwamen dat één oligarch of bedrijf meerdere kranten of radio- of tv-stations kon bezitten, wat leidde tot een explosieve consolidatie die ons vandaag 1.500 door oligarchen bezeten rechtse radiostations en honderden rechtse, door oligarchen bezeten tv-stations in het hele land geeft.

Ondanks het Republikeinse geschreeuw over een "liberale media" dat teruggaat tot de jaren 1980, is er geen plaats in Amerika waar je geen grote dagelijkse dosis pro-fascistische, pro-Trump media kunt krijgen. Rijd van de Oostkust naar de Westkust, van de Canadese grens tot de rand van Mexico, en je zult nooit zonder rechtse radiometgezel zijn die je vertelt hoe geweldig Trump, Vance, Poetin, et al zijn.

Zoals Colbert deze week grapte:

En nu meldt Matt Stoller dat de Ellisons — die nu CBS bezitten — een "geheim plan" hebben om ook CNN over te nemen, een doel waar Trump expliciet en publiekelijk enthousiast over is geweest. Zoals het netwerk zelf meldde, zei Trump: "Het is noodzakelijk dat CNN wordt verkocht" en David Ellison heeft onlangs "garanties gegeven aan functionarissen van de Trump-regering dat als hij Warner zou kopen, hij ingrijpende veranderingen bij CNN zou doorvoeren."

Maar de Poetin/Orbán/Trump-strategie om alle media-onafhankelijkheid in Amerika te beëindigen, zou tegenwind kunnen ondervinden als Democraten dit najaar de controle over het Huis, de Senaat of beide kunnen overnemen.

Axios en Raw Story melden dat:

Miller en Eskew voegden toe:

Staatsprocureurs-generaal hebben ook echte macht over mediaconcentratie. In 2015 sloot een coalitie van staats-AG's zich aan bij federale toezichthouders om Comcast's voorgenomen overname van Time Warner Cable aan te vechten, en Comcast liet de fusie varen in plaats van een rechtszaak te riskeren.

In 2018 drongen verschillende staatsprocureurs-generaal er bij toezichthouders op aan om de overname van Tribune Media door Sinclair Broadcast Group te blokkeren, waarna de FCC de deal verwierp en deze instortte. En in 2019 spanden de procureurs-generaal van Illinois, Pennsylvania en Virginia een rechtszaak aan om Nexstar's aankoop van Tribune-stations te beperken, wat tot grote desinvesteringen leidde voordat de fusie kon doorgaan. De geschiedenis toont aan dat wanneer staten ingrijpen, consolidatie vaak mislukt of drastisch wordt verminderd.

Burgeractivisme heeft ook herhaaldelijk het gedrag van partijdige media veranderd zonder enige hint van overheidsbetrokkenheid of censuur. Bijvoorbeeld, na de Limbaugh Sandra Fluke-controverse van 2012 verlieten tientallen nationale adverteerders zijn programma en velen zijn nooit teruggekeerd.

En na Trumps aanval van 6 januari op ons Capitool leidden adverteerdersboyots en kijkersdruk ertoe dat bedrijven advertenties op bepaalde Fox News-opinieprogramma's opschortten, en verschillende kabelaanbieders heroverwogen hun distributieovereenkomsten. Georganiseerde merkveiligheidscampagnes hebben ook sociale mediaplatforms ertoe aangezet om rechtse en fascistische extremistische inhoud te demonetariseren.

In elk geval bleef de spraak zelf "legaal", maar vanwege publieke verontwaardiging veranderden de economische prikkels, wat laat zien hoe gewone burgers in een marktgebaseerde democratie mediagedrag kunnen hervormen door de inkomsten die het in stand houden te beïnvloeden.

Als er ooit een moment rijp was om de wetten en regels opnieuw te bekijken die ons het relatief onpartijdige medialandschap gaven — dat de Amerikaanse democratie krachtig ondersteunde — tussen de jaren 1930 en 1980, dan is het nu. En hetzelfde geldt voor de onmiddellijke behoefte aan burgeractivisme, zoals we zagen naar aanleiding van Trumps poging om druk op media-eigenaren te gebruiken om Jimmy Kimmel het zwijgen op te leggen.

Hopelijk letten Democratische politici en burgeractievisten op, want de crisis — en de kans — is nog nooit zo dringend geweest.

• Thom Hartmann is een bestsellerauteur van de New York Times en SiriusXM-talkshowhost. Zijn Substack is hier te vinden.