De volgende fase van digitale groei moet meer mensen erkennen in de talen waarin ze leven

Voor miljoenen mensen begint de digitale wereld nog steeds met een stille vertaling. Ze spreken thuis één taal, denken erin, spelen erin, en schakelen dan over naar een andere om te zoeken, typen, leren of dagelijkse apps zonder wrijving te gebruiken. Het komt niet doordat mensen meertalig vermogen missen, maar omdat veel digitale systemen gebruikers nog steeds niet tegemoet komen waar ze zijn, in hun moedertaal.

Internationale Moedertaaldag, gemarkeerd door UNESCO op 21 februari, is een herinnering dat taal meer is dan communicatie. Het is identiteit, verbondenheid en culturele continuïteit. Naarmate onderwijs, diensten en werk naar schermen verhuizen, wordt toegang tot de moedertaal een praktische maatstaf voor inclusie.

De kloof verschijnt in alledaagse technologie: voorspellende tekst die faalt buiten "mondiale" talen, spraakinvoer die struikelt over lokale accenten, vertaling die betekenis verliest, en tekstherkenning die lokale scripts niet kan lezen. Deze wrijvingen lijken klein totdat je ziet hoe ze bepalen wie gemakkelijk online participeert en wie zich voortdurend moet aanpassen.

Het internet was nooit taalkundig neutraal. Digitale ecosystemen groeiden rond een handvol talen die content, software en steeds meer AI-trainingsdata domineren. Talen met grote digitale voetafdrukken hebben een voorsprong; veel Afrikaanse en Aziatische talen blijven ondervertegenwoordigd in de data die reguliere apps aandrijft.

De onbalans wordt zelfversterkend. Slechte ondersteuning betekent dat minder mensen een taal digitaal gebruiken, minder gebruik produceert minder data, en minder data houdt tools zwak. Na verloop van tijd vormt dit niet alleen technologie, maar ook onderwijs, economische participatie en cultureel behoud.

UNESCO heeft meertalig onderwijs consequent gekoppeld aan sterkere leerresultaten, vooral in de vroege jaren, omdat kinderen het beste leren wanneer ze de instructietaal begrijpen. Toch komen veel leerlingen digitale content tegen in talen die de thuistaal niet weerspiegelen, wat begrip en vertrouwen vormgeeft.

AI staat nu op een kruispunt. De volgende fase van digitale groei wordt gevormd door spraakinterfaces, realtime vertaling en door AI mogelijk gemaakt leren. Als deze systemen alleen goed werken voor "datarijke" talen, zal de taalkloof groter worden. AI kan echter ook helpen deze te dichten, als taalkundige diversiteit wordt behandeld als onderdeel van digitale inclusie, niet als een optionele functieset. Huawei positioneert dit als een ecosysteemkwestie omdat taaltoegang bepaalt wie vol vertrouwen kan deelnemen aan het door AI gevormde digitale leven. In praktische termen betekent dit ontwerpen voor meertalige participatie als standaardverwachting, niet als een speciaal project.

Vooruitgang is reëel, maar ongelijk. Meertalig vermogen is steeds duidelijker zichtbaar in alledaagse taken, zoals typen, zoeken, berichten vertalen en tekst lezen die in afbeeldingen is vastgelegd. Die verschuiving signaleert iets groters dan gemak: moedertalen worden bruikbaar in dezelfde digitale ruimtes waar participatie steeds meer plaatsvindt. De vraag is of deze vooruitgang zich uitstrekt tot buiten de "grote" talen en of talen met weinig middelen worden behandeld als onderdeel van digitale infrastructuur in plaats van een toevoeging.

Talen digitaal bruikbaar maken vergt meer dan goede bedoelingen. Het vereist datasets die weerspiegelen hoe mensen daadwerkelijk spreken en schrijven over accenten, dialecten en contexten heen. Het vereist fundamenten zoals lettertypen, toetsenborden, spraakherkenning, vertaling en tekstherkenning die echte taalkundige diversiteit aankunnen. En het vereist coördinatie: universiteiten, publieke instellingen, taalgemeenschappen, ontwikkelaars en platforms die werken aan gedeelde middelen en gedeelde vooruitgang.

Er is ook een vertrouwensdimensie. Taaldata draagt culturele betekenis en gemeenschapskennis. Het opbouwen van sterkere taalondersteuning moet verantwoordelijk worden gedaan, met zorg voor privacy, toestemming, representatie en eigendom.

Daarom kan taalinclusie niet in de marge zitten. Naarmate overheden diensten digitaliseren, scholen gemengd leren adopteren en kleine bedrijven afhankelijk worden van digitale platforms, wordt taal een toegangspoort tot participatie. Als een ouder een schoolbericht niet kan begrijpen omdat het in een onbekende taal aankomt, of een ondernemer niet kan navigeren op een platform in de taal die ze het beste kennen, blijft inclusie onvolledig.

Bij Huawei vatten we dit op als een ecosysteemprioriteit, een vraag van voor wie digitale diensten worden gebouwd en welke talen standaard worden erkend. Wanneer je taal online ontbreekt, is toegang tot leren, diensten en kansen beperkt. We hebben digitale ecosystemen nodig die meer mensen herkennen in de talen waarin ze leven. Dit is geen enkele productbeslissing. Het is een langetermijnrichting die zich uitstrekt over technologiekeuzes, investering, partnerschappen en capaciteitsopbouw.

Internationale Moedertaaldag is een uitnodiging om taalkundige diversiteit te behandelen als onderdeel van de ontwerpbrief voor de digitale toekomst. Het doel is niet om elke taal identiek te behandelen; het is om ervoor te zorgen dat elke gemeenschap volledig kan deelnemen aan het digitale leven zonder identiteit te ruilen voor toegang.

Het volgende decennium van AI zal beslissen of de digitale wereld standaard inclusiever wordt of door ontwerp exclusiever. Als we een digitale economie willen die voor iedereen werkt, moet toegang tot de moedertaal onderdeel zijn van het plan, in beleid, onderwijs, platforminvestering en de partnerschappen die meer talen online zichtbaar, functioneel en gewaardeerd helpen maken.

• Vanashree Govender, Senior PR Manager, Media and Communications, Huawei Zuid-Afrika