[OPINIA] „Konkretne" rozwiązania wyznaczają kolejny rok zielonej agendy Marcosa

Od lat domagamy się od rządu filipińskiego nie tylko obietnic, ale także „konkretnych" rozwiązań, zwłaszcza w kwestiach dotyczących klimatu i środowiska.

Cóż, niektórzy w obecnej administracji wzięli to zbyt dosłownie.

Minął kolejny rok obecnej prezydentury. Po raz kolejny zielona agenda została zdominowana przez liczne odcienie szarości, które definiują priorytety tej administracji.

Na wzburzonych wodach

Nie oznacza to, że nie ma osiągnięć wartych uznania. Sfinalizowano plan działania dotyczący niebieskiego węgla, obejmujący ochronę i odtwarzanie namorzynów. W kraju prawidłowo zorganizowano kilka posiedzeń Zarządu Funduszu Strat i Szkód, a kolejne zbliża się. Przynajmniej podejmowane są pewne wysiłki na rzecz przyspieszenia inwestycji w energię odnawialną.

Jednak sensowna praca wykonana na tych frontach szybko traci swoje barwy, gdy zderza się z betonową rzeczywistością.

Wygląda na to, że niektórzy decydenci lub ich korporacyjni sojusznicy nie lubią faktu, że Filipiny są archipelagiem otoczonym wodą. Zamiast pozwolić, by wyspy o małej pojemności środowiskowej pozostały po prostu wyspami, chcą budować do nich mosty. Budować autostrady nad wciąż zanieczyszczonymi rzekami. Budować naprawdę długie mosty i zasypywać kolejne obszary tej zatoki, już i tak przeładowanej piaskiem i pozbawionej odpowiedniej troski.

Wydaje się, że niektórzy decydenci chcą robić odwrotność tego, co jest konieczne dla zdrowej ekologii. Nie przesadzać namorzynów, wycinać część pozostałych drzew w rozgrzanym, podatnym na powodzie mieście, budować jeszcze więcej dróg, które w rzeczywistości generują większy ruch, lub pozwalać projektom deweloperskim wkraczać na obszary chronione — ale nie, dzieje się to i tak, w imię „znaczenia narodowego" i „rozwoju".

Nie oznacza to, że te koncepcje są nieważne lub pozbawione właściwych podstaw — w tym przypadku mamy na myśli prawdziwy zrównoważony rozwój, a nie tradycyjne, przestarzałe pojęcie.

Jednak z każdym kolejnym raportem o jakimś szarym projekcie infrastrukturalnym autoryzowanym na znanych obszarach wrażliwych ekologicznie, uzasadnianym tymi powodami, zaczyna to brzmieć jak wymówki, za którymi urzędnicy mogą się ukryć, by uniknąć odpowiedzialności za nieuniknione długoterminowe szkody ekologiczne. Przepisy środowiskowe są traktowane jako bariery dla postępu, a nie jako jego rzeczywiste wsparcie, w tym ochrona środowiska i społeczności.

Nadal nie ma sensu, by ta administracja informowała o posiadaniu prawie biliona peso na działania klimatyczne — podczas gdy większość tych środków przeznaczona jest na szare projekty infrastrukturalne o niewielkiej wartości dodanej dla adaptacji, przekazane jednej agencji, której nie zobaczycie na niemal żadnych konsultacjach ani forach związanych z klimatem.

I nie chodzi tylko o twardą infrastrukturę. Przy tak wielu złych wiadomościach trafiających na pierwsze strony gazet tylko w ciągu pierwszych sześciu miesięcy — Senat, kryzys naftowy, cokolwiek robiła ta niebieska ptasia uczelnia — inne kwestie zdawały się być zapomniane przez opinię publiczną, pomimo ich realnego wpływu na całe społeczności.

W tej chwili społeczności nadal są zagrożone przez inne agresywne projekty deweloperskie, od destrukcyjnego górnictwa po proponowane zapory wodne. Obrońcy praw człowieka i środowiska nadal pozostają w poważnym niebezpieczeństwie, a zabójstwa na Negros miały miejsce zaledwie dwa miesiące temu. 

Nadchodzi również super El Niño, które prawdopodobnie osiągnie szczyt w tym samym czasie, gdy w ostatnich latach zwykle uderzają w kraj super tajfuny. Jeszcze przed El Niño 25 prowincji i Metro Manila doświadczyły już susz.  

Opóźnienia, coraz więcej opóźnień 

Kolejnym utrzymującym się wzorcem jest to, że rząd wydaje się przyspieszać procesy dla korporacji, cudzoziemców i wszystkich innych z dużą ilością pieniędzy, podczas gdy opóźnienia pojawiają się w przypadku praktycznie wszystkiego innego.

Obejmuje to zaktualizowane Nationally Determined Contributions (NDC) — najważniejszy plan klimatyczny, o którym większość opinii publicznej nigdy nawet nie słyszała. Mające wskazywać zobowiązanie kraju do redukcji zanieczyszczeń klimatycznych, wcześniej ustalone na poziomie 75%, ich termin był kilkakrotnie przesuwany w ciągu ostatniego roku, ostatnio z powodu przeliczeń uwzględniających skutki kryzysu naftowego.

Do czasu sfinalizowania NDC ogromna część naszej strategicznej aktualizacji klimatycznej jest wstrzymana — od ram umożliwiających sprawiedliwą transformację w kierunku bardziej zrównoważonej gospodarki, przez ustanowienie krajowych ram rynku węglowego, po zdefiniowanie naszej długoterminowej ścieżki działań klimatycznych, co w pierwszej kolejności pomogłoby uniknąć przeliczeń i dalszego uzależnienia od paliw kopalnych.

Wszystkie te wyzwania ostatecznie i nieproporcjonalnie obciążą najbardziej narażonych — dzieci i młodzież, kobiety, ludność rdzenną i rolników, między innymi. Reagowanie na ich potrzeby trwa dłużej niż powinno, chyba że jest to następstwo katastrof, które oportuniści wykorzystują do promowania swoich politycznych agend.

Ale już to wiemy i wielu z nas tego doświadczyło. Niestety wielu naszych liderów nie.

Serio, przez ile kryzysów musimy przejść, zanim ci technokraci i biurokraci wyciągną właściwe wnioski? Pandemia COVID-19? Obecny kryzys energetyczny, który po raz kolejny wyraźnie pokazał, dlaczego nie powinniśmy tak bardzo uzależniać się od paliw kopalnych? Jeszcze więcej samego kryzysu klimatycznego? 

Przynajmniej Izba Reprezentantów rzeczywiście stara się uchwalać zielone ustawy. Senat — większość czy mniejszość, jakkolwiek to jest — z uznanym globalnym championem klimatycznym w swoich szeregach — wykazał praktycznie zerowe zainteresowanie pilniejszym reagowaniem na zieloną agendę. 

Ale to nie oznacza, że nie ma na czym budować. Niektórzy w rządzie i wielu interesariuszy pozarządowych pracuje nad tym, aby priorytetowe traktowanie zielonej agendy nie było tylko frazesem. I jak zawsze, czasem sprowadza się to do właściwej realizacji.

Gdy rozpoczynamy kolejny sezon krajowego budżetowania, może tym razem rząd zadba o to, by większość krajowego budżetu klimatycznego nie trafiła do szarych projektów infrastrukturalnych ani do jednej agencji, która je obsługuje. 

Może tym razem pieniądze trafią nie do kieszeni skorumpowanych, ale bezpośrednio do najbardziej narażonych ludzi, do zagrożonych ekosystemów, do projektów energii odnawialnej i do budowania ścieżki ku właściwemu rodzajowi rozwoju. Potrzebujemy prawdziwych rozwiązań, a nie tylko betonowych. – Rappler.com