Bank Korei kończy test płatności tokenizowanych BIS: czy projekt Agorá może zmienić oblicze rozliczeń transgranicznych?

Przegląd

Bank Korei uczestniczył w teście transakcji o rzeczywistej wartości w ramach projektu Agorá, międzynarodowej inicjatywy płatności tokenizowanych prowadzonej przez Bank Rozrachunków Międzynarodowych. Eksperyment objął sześć walut, 17 scenariuszy transakcyjnych oraz wartość około 800 000 CHF.

Mimo że kwota była stosunkowo niewielka, test stanowił ważny krok wykraczający poza symulowane transakcje. Zbadano, czy tokenizowane rezerwy banku centralnego i depozyty banków komercyjnych mogą współdziałać poprzez wspólną programowalną infrastrukturę, przy jednoczesnym zachowaniu istniejących ról banków centralnych i komercyjnych.

Kluczowe wnioski

• Projekt Agorá łączy tokenizowane rezerwy banku centralnego i depozyty banków komercyjnych w ramach wspólnej instytucjonalnej ramy płatniczej.
• Test objął sześć walut i 17 scenariuszy transakcyjnych o łącznej wartości około 800 000 CHF.
• Wraz z Bankiem Korei uczestniczyło pięć największych banków południowokoreańskich.
• Tokenizacja może skrócić opóźnienia w uzgadnianiu sald, zmniejszyć ryzyko rozliczeniowe oraz ograniczyć fragmentację płynności.
• Eksperyment wykazał wykonalność w warunkach kontrolowanych, a nie gotowość do wdrożenia na skalę komercyjną.

Co obejmował test projektu Agorá?

Uczestnicy, waluty i transakcje

Najnowszy test zaangażował 28 banków centralnych i instytucji finansowych. Objął on wona południowokoreańskiego, dolara amerykańskiego, euro, funta brytyjskiego, franka szwajcarskiego i jena japońskiego. Do południowokoreańskich uczestników należały: KB Kookmin Bank, NongHyup Bank, Shinhan Bank, Woori Bank oraz Hana Bank.

Uczestnicy przetestowali 17 scenariuszy obejmujących różne waluty, instytucje i relacje płatnicze. Dotyczyły one rozliczeń międzybankowych, płatności transwalutowych, przelewów korporacyjnych oraz wewnętrznych przepływów płynności.

Ten szerszy zakres ma znaczenie, ponieważ płatności transgraniczne wymagają więcej niż tylko technicznego przenoszenia cyfrowych tokenów. Każda transakcja musi również spełniać wymogi autoryzacji, zgodności, płynności, księgowości i rozliczeń w ramach kilku instytucji.

Dlaczego testowanie z wykorzystaniem rzeczywistej wartości ma znaczenie

Symulowane transakcje mogą wykazać, że platforma działa poprawnie pod względem technicznym, ale nie potwierdzają, czy banki mogą wykorzystać ją do regulowania rzeczywistych zobowiązań finansowych. Gdy angażowane są realne środki, uczestnicy muszą powiązać realizację transakcji z wewnętrznymi zatwierdzeniami, zarządzaniem saldami, raportowaniem i kontrolą ryzyka.

Przetworzona kwota około 800 000 CHF nie była wystarczająca do przetestowania skali komercyjnej. Jednakże użycie rzeczywistej wartości sprawiło, że eksperyment był bardziej miarodajny niż konwencjonalny dowód koncepcji, ponieważ błędy, opóźnienia i decyzje dotyczące płynności miały konsekwencje operacyjne.

Test należy zatem postrzegać jako kontrolowaną walidację. Wykazał on, że wybrane funkcje płatności tokenizowanych mogą działać z wykorzystaniem rzeczywistych sald, ale nie udowodnił, że projekt Agorá mógłby zastąpić istniejące sieci płatności transgranicznych.

Jak działa projekt Agorá?

Tokenizowane rezerwy i depozyty banków komercyjnych

Projekt Agorá bada, czy tokenizowane rezerwy banku centralnego i tokenizowane depozyty banków komercyjnych mogą współistnieć na wspólnej programowalnej infrastrukturze.

Tokenizowane rezerwy banku centralnego reprezentują aktywa rozliczeniowe dostępne dla uprawnionych instytucji finansowych. Tokenizowane depozyty pozostają zobowiązaniami banków komercyjnych i reprezentują środki pieniężne posiadane przez ich klientów lub kontrahentów instytucjonalnych. Koordynacja obu form pieniądza mogłaby umożliwić bliższe powiązanie instrukcji płatniczych z ostatecznym rozliczeniem.

Projekt nie dąży do eliminacji banków komercyjnych. Banki centralne nadal dostarczałyby ostateczne aktywo rozliczeniowe międzybankowe, podczas gdy banki komercyjne zachowałyby odpowiedzialność za konta klientów, zgodność z przepisami, pośrednictwo kredytowe i usługi płatnicze.

Zachowuje to dwupoziomowy system bankowy, jednocześnie próbując usprawnić infrastrukturę łączącą jego uczestników.

System płatności hurtowych

Projekt Agorá koncentruje się na hurtowych transakcjach instytucjonalnych. Nie jest to detaliczna cyfrowa waluta banku centralnego, którą konsumenci przechowywaliby w portfelach osobistych lub używali bezpośrednio u sprzedawców.

Dostęp do tokenizowanych rezerw banku centralnego pozostałby ograniczony do uprawnionych instytucji. Banki komercyjne nadal zarządzałyby relacjami z klientami i obowiązkami regulacyjnymi.

Platforma rozliczeniowa dla transakcji hurtowych musi być zatem oceniana pod kątem prawnej ostateczności, efektywności płynności, interoperacyjności instytucjonalnej, zgodności z przepisami i odporności operacyjnej – a nie adopcji konsumenckiej czy akceptacji przez sprzedawców.

W jaki sposób tokenizacja może usprawnić płatności transgraniczne?

Mniej kroków uzgadniania sald

Konwencjonalna płatność międzynarodowa może przechodzić przez kilka banków korespondenckich. Każda instytucja prowadzi własny rejestr, przeprowadza procedury zgodności i wymienia komunikaty z innymi uczestnikami. Różnice w godzinach pracy, strukturach kont i prowadzeniu ewidencji mogą powodować opóźnienia i utrudniać śledzenie statusu transakcji.

Wspólna programowalna platforma mogłaby koordynować instrukcje płatnicze, transfery aktywów i warunki rozliczeń w tym samym środowisku transakcyjnym. Gdy wymagane salda i zatwierdzenia są dostępne, transfer mógłby zostać wykonany bez konieczności oddzielnego uzgadniania wielu systemów przez każdego uczestnika.

Banki nadal musiałyby identyfikować klientów, filtrować transakcje, przestrzegać sankcji i spełniać wymogi raportowania. Tokenizacja nie zniesie tych obowiązków. Jej potencjalna zaleta polega na redukcji zduplikowanych procesów i zapewnieniu autoryzowanym instytucjom spójnego stanu transakcji.

Rozliczenie atomowe i niższe ryzyko

Programowalna infrastruktura może uzależnić różne etapy transakcji od siebie nawzajem. W przypadku płatności transwalutowej obie waluty mogłyby zostać przetransferowane razem albo żadna z nich nie zostałaby przetransferowana.

Ten model rozliczenia atomowego zmniejsza ryzyko, że jedna strona wywiąże się ze swojego zobowiązania, podczas gdy druga nie. Może również wspierać mechanizmy płatność przeciwko płatności (PvP) w ramach wielu walut i instytucji.

Koncepcja ta istnieje już w tradycyjnych finansach, ale tokenizacja mogłaby wbudować te warunki bezpośrednio w większą liczbę transakcji. Zatwierdzenia zgodności, dostępność aktywów i instrukcje rozliczeniowe mogłyby być weryfikowane przed realizacją, a nie uzgadniane afterward.

Lepsze zarządzanie płynnością

Banki utrzymują salda w różnych walutach, na kontach korespondenckich i w systemach płatniczych, aby zapewnić możliwość przetwarzania transakcji. Te rozproszone pule kapitału mogą pozostawiać środki bezczynne, ponieważ fundusze dostępne w jednej części sieci nie mogą łatwo pokryć zobowiązań w innej.

Zsynchronizowana platforma mogłaby dać instytucjom jaśniejszy obraz oczekujących zobowiązań i dostępnych sald. Mogłoby to pozwolić im na precyzyjniejsze alokowanie płynności i zmniejszenie nadmiernego wstępnego finansowania.

Korzyść będzie zależała od poziomu uczestnictwa. Jeśli połączona zostanie tylko ograniczona liczba banków lub walut, instytucje mogą nadal potrzebować utrzymania znacznej płynności poza platformą.

Co udowodnił test?

Eksperyment wykazał, że transakcje o rzeczywistej wartości involving tokenizowane rezerwy mogą być realizowane w ramach kilku walut i scenariuszy instytucjonalnych. Pokazał również, że banki centralne i komercyjne mogą koordynować różne formy regulowanego pieniądza w ramach wspólnego środowiska technicznego.

Wspiera to argument, że tokenizacja nie wymaga zastępowania istniejącej struktury monetarnej. Rezerwy banku centralnego i depozyty banków komercyjnych mogą zachować swoich oddzielnych emitentów i cechy prawne, współdziałając poprzez wspólną logikę rozliczeniową.

Jednakże test ustalił wykonalność jedynie w środowisku kontrolowanym. Ograniczona wartość i wolumen transakcji nie ujawniły, jak system sprawdziłby się w warunkach stresu rynkowego, awarii operacyjnych, ataków cybernetycznych lub dużych przepływów płynności.

Projekt Agorá posunął się dalej niż teoria, ale nie wykazał jeszcze odporności wymaganej dla infrastruktury płatniczej o znaczeniu systemowym.

Jakie wyzwania pozostają?

Skalowalność i integracja bankowa

Wdrożenie komercyjne wymagałoby od projektu Agorá przetwarzania znacznie większych wolumenów transakcji w ramach większej liczby walut, banków i jurysdykcji.

Banki potrzebowałyby również automatycznych połączeń między platformą a ich systemami podstawowymi. Integracje te obejmowałyby konta klientów, operacje skarbowe, screening sankcyjny, księgowość, kontrolę płynności i raportowanie regulacyjne.

Jeśli instytucje musiałyby ręcznie przenosić informacje między platformą tokenizowaną a istniejącymi systemami, projekt mógłby zwiększyć złożoność zamiast ją redukować. Jego wartość będzie zależeć od tego, czy może wyeliminować duplikację operacyjną, a nie stworzyć kolejną warstwę rozliczeniową.

Prawna ostateczność i prywatność

Transakcje transgraniczne rodzą pytania o to, które prawo reguluje transfer, kiedy rozliczenie staje się ostateczne, jak traktowane są tokenizowane depozyty w przypadku niewypłacalności i który organ jest odpowiedzialny w przypadku wystąpienia błędu.

Transakcja może być technicznie zakończona, pozostając jednocześnie przedmiotem sporu prawnego. Uczestniczące jurysdykcje będą zatem potrzebować kompatybilnych zasad dotyczących własności, ostateczności rozliczeń, odpowiedzialności i tokenizowanych pieniędzy bankowych.

Wymagania dotyczące prywatności i lokalizacji danych stanowią kolejne wyzwanie. Instytucje muszą określić, jakie informacje mogą być udostępniane transgranicznie i którzy uczestnicy mogą je przeglądać. System musi koordynować rozliczenia bez niepotrzebnego ujawniania poufnych danych klientów.

Zarządzanie i odporność operacyjna

Wielonarodowa platforma rozliczeniowa nie może być zarządzana jak wewnętrzny system bankowy. Uczestnicy muszą uzgodnić wymagania dotyczące dostępu, aktualizacje oprogramowania, nadzór techniczny, odpowiedzialność, rozwiązywanie sporów i procedury awaryjne.

Przyszłe testy powinny zbadać niewystarczającą płynność, sprzeczne instrukcje, opóźnione zatwierdzenia, incydenty cybernetyczne, awarie systemu i upadłość uczestniczącej instytucji. Warunki te pokażą, czy system może zachować integralność transakcji, gdy poszczególne komponenty nie działają zgodnie z oczekiwaniami.

Czym projekt Agorá różni się od stablecoinów i CBDC?

Stablecoiny generalnie zapewniają roszczenia wobec prywatnych emitentów i krążą w sieciach blockchain. Tokenizowane depozyty bankowe pozostają zobowiązaniami regulowanych banków komercyjnych, podczas gdy tokenizowane rezerwy banku centralnego zapewniają aktywo rozliczeniowe między uprawnionymi instytucjami.

Projekt Agorá jest zatem bliższy infrastrukturze bankowości hurtowej niż publicznej sieci stablecoinów. Może on w przyszłości współdziałać z tokenizowanymi papierami wartościowymi lub innymi rynkami blockchain, ale takie połączenia wprowadziłyby dodatkowe pytania dotyczące dostępu, wykupu, zgodności i statusu prawnego.

Dlaczego udział Korei Południowej ma znaczenie

Udział Korei Południowej daje jej bankowi centralnemu i bankom komercyjnym bezpośrednie doświadczenie w wielowalutowym rozliczaniu tokenizowanym. Zaangażowanie pięciu największych banków jest szczególnie ważne, ponieważ praktyczna adopcja zależy od instytucji komercyjnych.

Banki te muszą określić, w jaki sposób tokenizowane depozyty byłyby powiązane z kontami klientów, operacjami skarbowymi, systemami zgodności, zarządzaniem płynnością i sprawozdawczością finansową.

Wczesny udział daje również południowokoreańskim instytucjom możliwość wpływania na międzynarodowe standardy techniczne i operacyjne. Bez koordynacji krajowe projekty tokenizacji mogłyby odtworzyć fragmentację, która już istnieje w bankowości korespondenckiej.

Co dalej?

Przyszłe testy będą musiały objąć większe wolumeny transakcji, dodatkowe waluty, więcej instytucji oraz niekorzystne warunki operacyjne. Uczestnicy muszą również wykazać mierzalne oszczędności w zakresie płynności, uzgadniania sald, czasu przetwarzania i zarządzania ryzykiem.

Opłacalność ekonomiczna będzie równie ważna jak wydajność techniczna. Istniejące sieci płatnicze mogą zawierać nieefektywności, ale korzystają już z uznania prawnego, szerokiego udziału instytucjonalnego i przetestowanych procedur operacyjnych. Projekt Agorá musi dostarczyć wystarczających usprawnień, aby uzasadnić koszty integracji i nowych kontroli.

Podsumowanie

Test projektu Agorá przeprowadzony przez Bank Korei oznacza znaczący postęp w instytucjonalnym rozwoju płatności tokenizowanych. Jego znaczenie nie leży w przetworzonej kwocie około 800 000 CHF, lecz w skoordynowanym wykorzystaniu rzeczywistej wartości, sześciu walut, tokenizowanych rezerw, pieniędzy banków komercyjnych oraz wielu scenariuszy transakcyjnych.

Test wzmocnił techniczne uzasadnienie dla programowalnego rozliczania transgranicznego. Jednakże adopcja na dużą skalę będzie zależeć od integracji systemów, prawnej ostateczności, prywatności, zarządzania, odporności i jasnych korzyści ekonomicznych.

Projekt Agorá przeszedł od koncepcji do praktycznej implementacji, ale przejście od kontrolowanego eksperymentu do globalnej infrastruktury finansowej pozostaje większym wyzwaniem.