Chiny łamią ortodoksję CBDC: cyfrowy juan będzie oprocentowany od 2026 roku

Chiński juan cyfrowy wszedł w nową erę 1 stycznia 2026 r., kiedy salda portfeli zaczęły naliczać odsetki według stawek depozytów na żądanie.

Ten ruch oznacza zdecydowane odejście od panującego globalnego konsensusu, że cyfrowe waluty banków centralnych powinny pozostać nieoprocentowane. Europejski Bank Centralny, Rezerwa Federalna i Bank Rozrachunków Międzynarodowych od dawna wspierają tę zasadę jako kluczową dla stabilności finansowej.

Sponsorowane

Sponsorowane

Ortodoksyjny pogląd: CBDC jako gotówka cyfrowa, nie oszczędności

Globalna społeczność CBDC w dużej mierze skupiła się wokół podstawowej zasady: detaliczne CBDC powinny funkcjonować jako cyfrowe odpowiedniki gotówki fizycznej, a nie jako oprocentowane instrumenty oszczędnościowe.

EBC jest jednoznaczny w tej kwestii. Jego FAQ jasno stwierdza: „Podobnie jak w przypadku gotówki w portfelu, nie byłyby naliczane odsetki od posiadanych euro cyfrowych". Cel: zapobiec przekształceniu euro cyfrowego w narzędzie oszczędnościowe, które wysysa depozyty bankowe.

Rezerwa Federalna wyraziła podobne obawy. Jej dokument dyskusyjny z 2022 r. ostrzegał, że oprocentowane CBDC mogłoby fundamentalnie zmienić amerykański system finansowy. Kluczowym problemem jest dezintermediacja bankowa. Gospodarstwa domowe mogą przenieść depozyty do banku centralnego, zmniejszając zdolność banków do udzielania kredytów.

BIS i MFW wzmocniły te ramy, zauważając, że oprocentowane CBDC mogą przyspieszyć panikę bankową podczas stresu finansowego, gdy deponenci uciekają do postrzeganego bezpieczeństwa pieniądza banku centralnego.

Odejście Chin: od M0 do M1

Decyzja Chin skutecznie repozycjonuje juana cyfrowego z czystego instrumentu M0 – równoważnego gotówce w obiegu – w kierunku czegoś bardziej zbliżonego do M1, szerszej podaży pieniądza, która obejmuje depozyty na żądanie.

Polityka wynika z „Planu działania PBOC w zakresie wzmocnienia zarządzania juanem cyfrowym i infrastrukturą finansową". Dotyczy zweryfikowanych portfeli – kategorii 1-3 dla osób fizycznych i rachunków korporacyjnych. Odsetki są naliczane zgodnie z zasadami depozytów na żądanie, z rozliczeniem kwartalnym 20. dnia ostatniego miesiąca każdego kwartału. Anonimowe portfele kategorii czwartej pozostają wyłączone.

Co godne uwagi, Chiny również zrewidowały oficjalną definicję juana cyfrowego, aby wyraźnie uwzględnić „powiązany system płatności" – semantyczne przesunięcie, które uznaje ewolucję e-CNY poza prosty substytut gotówki.

Sponsorowane

Sponsorowane

Analityk Guoxin Securities, Wang Jian, scharakteryzował przejście jako przejście od „gotówki cyfrowej 1.0" do „waluty depozytowej 2.0", opisując to jako „nowy typ rachunku bankowego", który łączy tradycyjną efektywność płatności z innowacyjnymi możliwościami kontraktowymi.

Dlaczego Chiny wybrały inną ścieżkę

Decyzja Chin odzwierciedla kilka strategicznych kalkulacji, które mogą nie mieć zastosowania – lub mieć inne zastosowanie – w zachodnich gospodarkach.

Po pierwsze, włączenie ubezpieczenia depozytów zapewnia siatkę bezpieczeństwa. PBOC potwierdził, że portfele juana cyfrowego są teraz objęte ubezpieczeniem depozytów. Otrzymują taką samą ochronę jak tradycyjne depozyty bankowe. To rozwiązuje jeden kluczowy problem dotyczący oprocentowanych CBDC: że mogą być postrzegane jako „bezpieczniejsze" niż depozyty bankowe podczas kryzysów.

Po drugie, zachęty do przyjęcia mają znaczenie na konkurencyjnym rynku. Do listopada 2025 r. e-CNY miał 230 milionów portfeli i łączne transakcje o wartości 16,7 biliona juanów. Jednak nadal stawia czoła konkurencji ze strony głęboko zakorzenionych mobilnych platform płatniczych, takich jak Alipay i WeChat Pay. Płatności odsetkowe zapewniają skromną, ale znaczącą zachętę dla użytkowników do utrzymywania sald e-CNY, zamiast traktowania go jako pośredniej szyny płatniczej.

Sponsorowane

Sponsorowane

Po trzecie, dwuwarstwowa architektura Chin utrzymuje banki komercyjne jako główny interfejs użytkownika. Może to złagodzić obawy przed dezintermediacja, które niepokoją zachodnich bankierów centralnych. PBOC emituje juana cyfrowego dla instytucji operacyjnych, które następnie dystrybuują go do publiczności, zachowując relacje banków z klientami.

Implikacje dla globalnego rozwoju CBDC

Ruch Chin stawia niewygodne pytania dla banków centralnych w innych miejscach.

EBC, który planuje uruchomić swoje euro cyfrowe do 2029 r., zobowiązał się do modelu nieoprocentowanego ze ścisłymi limitami posiadania, aby zapobiec konkurowaniu z depozytami bankowymi. Rada UE niedawno poparła limity posiadania euro cyfrowego specjalnie po to, aby „uniknąć jego używania jako przechowalni wartości".

Jednak badania akademickie coraz częściej kwestionują ortodoksję zerowego oprocentowania. Analiza CEPR z 2025 r. wykazała, że „znaczące poprawy dobrobytu" można osiągnąć, gdy kraje ustalają stopy procentowe CBDC na poziomie „albo 0%, albo o 1% poniżej bieżącej stopy procentowej, w zależności od tego, która jest wyższa". MFW również przyznał, że oprocentowane CBDC może „zwiększyć reakcję gospodarki na zmiany stopy procentowej polityki".

Podejście Chin może pokazać, że kompromisy, których obawiają się zachodni bankierzy centralni – szczególnie odpływ depozytów i kurczenie się kredytu – można zarządzać poprzez staranne wybory projektowe, takie jak limity posiadania, wielopoziomowe wynagrodzenie i ubezpieczenie depozytów.

Sponsorowane

Sponsorowane

Rozbieżny krajobraz CBDC

To, co się pojawia, to nie pojedynczy model detalicznych CBDC, ale rozbieżny krajobraz kształtowany przez różne tradycje monetarne, struktury finansowe i priorytety strategiczne.

Stany Zjednoczone poszły w zupełnie przeciwnym kierunku – stając się jedynym krajem, który formalnie zakazał detalicznego CBDC, według Atlantic Council. W styczniu 2025 r. prezydent Trump podpisał zarządzenie wykonawcze zakazujące agencjom federalnym rozwijania lub promowania CBDC. Kongres poszedł za tym w lipcu podczas „Tygodnia Krypto", uchwalając ustawę CBDC Anti-Surveillance State Act jako jeden z trzech przełomowych projektów ustaw kryptowalutowych – obok ustawy GENIUS Act dla stablecoinów i ustawy CLARITY Act dla struktury rynku. Projekt ustawy anty-CBDC, który przeszedł w Izbie 219-210, oczekuje teraz w Senacie.

Europa wydaje się zobowiązana do CBDC jako infrastruktury płatniczej – wydajnej, inkluzywnej, ale celowo nieatrakcyjnej jako narzędzie oszczędnościowe. Chiny obstawiają, że bardziej depozytowe CBDC może współistnieć z ich systemem bankowym, oferując użytkownikom prawdziwą użyteczność poza zwykłymi transakcjami. Tymczasem USA odrzuciły całkowicie tę koncepcję – pozostawiając globalny krajobraz CBDC podzielony wzdłuż linii ideologicznych i geopolitycznych.

Gdy 137 krajów reprezentujących 98% globalnego PKB bada CBDC, chiński eksperyment z oprocentowaną walutą cyfrową będzie uważnie obserwowany. Jeśli odniesie sukces, może wymusić ponowne rozważenie założeń, które kierowały projektowaniem CBDC na całym świecie.

Pytanie nie dotyczy już po prostu tego, czy wydać CBDC, ale jakim rodzajem pieniądza powinno to być.