Po ogłoszeniu przez wiceprezydent Sarę Duterte w środę, 18 lutego, o jej kandydaturze na prezydenta w 2028 roku, różne środowiska i osobistości wzywają burmistrza miasta Naga, Leni Robredo, do ponownego ubiegania się o prezydenturę.

Co zrozumiałe, drugie miejsce Robredo w wyborach prezydenckich w 2022 roku czyni ją logicznym wyborem jako głównego rywala Duterte. W kontekście najgorszego skandalu korupcyjnego na Filipinach konieczny jest kandydat, który wyraźnie opowiada się za dobrym rządzeniem. 

Ale jest jeden fakt, o którym być może wielu z tych wzywających Robredo do ponownego startu zapomina: to klątwa powtarzających się kandydatów na prezydenta.

Po 1986 roku żaden powtarzający się kandydat na prezydenta nigdy nie wygrał wyścigu. W rzeczywistości, w większości przypadków ci, którzy przegrali za pierwszym razem i próbowali ponownie za drugim lub trzecim razem, wypadli gorzej niż przy pierwszej próbie.  

Rozważmy następujących powtarzających się kandydatów na prezydenta:

Miriam Defensor-Santiago

Kandydując z ramienia swojej małej Partii Reform Ludowych i z hasłem antykorupcyjnym jako wołaniem bojowym, Miriam Defensor-Santiago zajęła drugie miejsce w wyborach prezydenckich w 1992 roku z 19,73% głosów (Złożyła protest wyborczy i wielu wierzy, że wygrała, ale to inna historia.) Kandydat urzędującej Cory Aquino, Fidel V. Ramos, również kandydujący z małej partii, Lakas-NUCD, wygrał z 23,58% większością. (CZYTAJ: 3 sposoby, jak Miriam Santiago może ożywić swoją magię w wyborach)

Santiago kandydowała ponownie w 1998 roku, a w wyścigu z 10 kandydatami na prezydenta zajęła siódme miejsce z 2,96% głosów. 

W swojej trzeciej i ostatniej próbie o prezydenturę w 2016 roku Santiago, która przed kampanią ogłosiła, że pokonała raka, zajęła ostatnie miejsce wśród pięciu kandydatów na prezydenta, zdobywając tylko 3,42% głosów. Rodrigo Duterte pewnie wygrał wyścig z 39% większością. (CZYTAJ: Ostatnia bitwa Miriam Defensor-Santiago)

Imelda Romualdez Marcos

Prezydent Ferdinand Marcos Jr., który spotkał się z Robredo w sobotę, 21 lutego, w mieście Naga, prawdopodobnie dobrze zna klątwę powtarzających się kandydatów na prezydenta. 

Jego matka, Imelda, kandydowała w 1992 roku i w grupie siedmiu kandydatów zajęła piąte miejsce z 10,32% głosów.

Kandydowała ponownie w 1998 roku, ale w ostatniej chwili wycofała się z wyścigu prezydenckiego z powodu niskich notowań. (CZYTAJ: SZYBKIE FAKTY: Imelda Marcos, „Żelazny Motyl")

Raul Roco

Inny reformatorski kandydat podobny do Defensor-Santiago, ówczesny senator Raul Roco kandydował w wyborach prezydenckich w 1998 roku i zajął trzecie miejsce (za Josephem Estradą i kandydatem administracji Jose de Venecia) z 13,83% głosów. 

Roco kandydował ponownie w 2004 roku przeciwko czterem innym kandydatom. Podczas kampanii jednak u Roco zdiagnozowano raka prostaty i wziął sobie wolne od kampanii na leczenie. (CZYTAJ: Wspominając: Podobnie jak Miriam, kandydat na prezydenta Raul Roco też miał raka)

Ale wiadomości o jego wątpliwym stanie zdrowia wpłynęły na jego notowania w sondażach. Zakończył na czwartym miejscu z 6,45% głosów w wyścigu nieznacznie wygranym przez urzędującą Glorię Macapagal Arroyo (39,99%) w jej pierwszej próbie o prezydenturę. (Doszła do władzy w 2001 roku poprzez sukcesję konstytucyjną, a nie przez wybory.) Arroyo nieznacznie pokonała aktora Fernando Poe Jr. z LDP-KNP, który zdobył 36,51% głosów.

Eddie Villanueva

Odrodzony chrześcijanin Eddie Villanueva po raz pierwszy kandydował na prezydenta w wyborach w 2004 roku i zajął ostatnie miejsce w grupie pięciu kandydatów. Zdobył 6,16% głosów. 

Próbował ponownie w wyborach w 2010 roku, w grupie 10 kandydatów. Villanueva, kandydujący z ramienia swojej partii Bagong Pilipinas, zajął piąte miejsce z 3,12% głosów. (CZYTAJ: Eddie Villanueva: Trzeci raz szczęście?)

Panfilo Lacson

Lacson po raz pierwszy kandydował na prezydenta w 2004 roku. Kandydując jako niezależny i ze wsparciem finansowym ze strony wielu zamożnych Filipińczyków chińskiego pochodzenia, zajął trzecie miejsce z 10,88% obok Macapagal-Arroyo i Fernando Poe Jr.

Kandydował ponownie w wyborach prezydenckich w 2022 roku i zajął piąte miejsce z 1,66% głosów w grupie 10 kandydatów. (CZYTAJ: [Kiosk] Przedwczesny koniec gry Pinga Lacsona)

Ciekawy przypadek Josepha Estrady

Potrzeba by niezwykle popularnego Josepha Estrady, aby niemal przełamać klątwę powtarzających się kandydatów na prezydenta. Ale jego przypadek różni się od pozostałych, ponieważ wygrał w swojej pierwszej próbie o prezydenturę. Mimo to nadal można go uznać za powtarzającego się kandydata na prezydenta. 

Estrada wygrał wybory prezydenckie w 1998 roku z 39,86% głosów. Pokonał dziewięciu innych kandydatów. 

Obalony w powstaniu ludowym People Power w 2001 roku, skazany za grabież i ułaskawiony przez ówczesną prezydent Macapagal-Arroyo w 2007 roku, kandydował ponownie w 2010 roku i zajął drugie miejsce z 26,25% głosów. Benigno Aquino III, po śmierci swojej matki Cory 1 sierpnia 2009 roku, wygrał wyścig prezydencki z 42,08% głosów. (CZYTAJ: Spojrzenie wstecz na EDSA II: Polityczne ścieżki Estrady i Arroyo)

Dlaczego klątwa?  

Każdy wynik powtarzających się kandydatów na prezydenta można analizować pod kątem historii wyborczej kandydata, wyników w urzędzie, kampanii wyborczej, przekazu, maszynerii i tego, czy miał wystarczająco dużo pieniędzy. 

Ostatecznie jednak klątwa powtarzających się kandydatów na prezydenta sprowadza się do jednego ważnego elementu: nie mieli czynnika X — tego niemal magicznego połączenia, jak niektórzy mówią więzi emocjonalnej, między kandydatem a wyborcami — aby wygrać wyścig. Estrada wyraźnie miał czynnik X, wygrywając w 1998 roku dużą przewagą w swojej pierwszej próbie. Ale nawet jego „magia Erapa" nie zdołała przełamać klątwy w wyścigu prezydenckim w 2010 roku.

Czy Robredo może ją przełamać, jeśli jej zwolennikom uda się przekonać ją do ponownego kandydowania? Być może, ale historia po 1986 roku nie jest po jej stronie.

Robredo kilkakrotnie prywatnie powiedziała swoim bliskim sojusznikom i publicznie oświadczyła, że nie będzie ponownie kandydować na prezydenta w 2028 roku. Powiedziała, że woli pozostać w mieście Naga i kontynuować dziedzictwo dobrego lokalnego rządzenia swojego zmarłego męża Jesse Robredo. (CZYTAJ: W centrum uwagi: kampania antykorupcyjna Robredo w mieście Naga)

Biorąc pod uwagę wyraźną klątwę powtarzających się kandydatów na prezydenta, być może w najlepszym interesie opozycji jest pozwolić Robredo kontynuować swoją krucjatę w Nadze. 

Opozycja nie jest pozbawiona kandydatów, którzy mogą stoczyć dobrą walkę z Duterte. Tak, będzie to ciężka walka, szczególnie biorąc pod uwagę fandom Duterte w niektórych częściach Visayas i na dużych obszarach Mindanao. Ale każdy z tych obecnych na ławce rezerwowych będzie miał teraz łatwiej niż w 2022 roku, biorąc pod uwagę oburzenie najgorszym skandalem korupcyjnym na Filipinach.

A jeśli jest jedna lekcja, której nauczyły nas wszystkich wybory śródokresowe w 2025 roku, to będzie więcej młodych wyborców w 2028 roku — młodzież, która zaskoczyła wszystkich, czyniąc Bama Aquino nr 2, a Kiko Pangilinan nr 5 w wyścigu o Senat oraz Akbayan nr 1 w wyborach list partyjnych. Ich liczba może być wystarczająca, aby sprawić kolejną niespodziankę w 2028 roku.

Wczesne wejście Duterte na ring po prostu sprawia, że pilne jest dla opozycji wybranie swojego sztandarowego kandydata wkrótce, aby dać mu lub jej wystarczająco dużo czasu na dogonię wyraźnego faworyta. – Rappler.com 

Dane wyników wyborów z lat 1992, 1998, 2004 i 2010 użyte w tym artykule pochodzą z Philippine Electoral Almanac Revised and Expanded opublikowanego przez Presidential Communications Development and Strategic Planning Office, 2015; dane z lat 2016 i 2022 pochodzą z oficjalnego liczenia głosów Kongresu.