Hợp đồng tương lai BTC trên CME chạm đáy 14 tháng, basis trade đảo chiều?

Open interest hợp đồng tương lai Bitcoin trên CME Group giảm xuống khoảng 123.000 BTC, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2024, khi lợi suất basis bị nén làm suy giảm hiệu quả các chiến lược cash-and-carry của tổ chức.

Diễn biến này đáng chú ý vì CME từng là kênh phái sinh được các tổ chức ưu tiên trong phần lớn năm 2024, nhưng nay đang mất vị thế vào tay các sàn khác. Trong bối cảnh giá spot vẫn duy trì quanh vùng 72.000 USD, mức tham gia phái sinh suy yếu có thể phản ánh sự thay đổi cấu trúc dòng vốn.

CME Bitcoin Futures Open Interest

123.000 BTC (~10 tỷ USD)

Giá Bitcoin thị trường spot

72.188 USD +1,20%

Open interest CME giảm mạnh đang nói lên điều gì?

Open interest BTC futures trên CME đã rơi từ khoảng 175.000 BTC đầu năm 2025 xuống gần 123.000 BTC vào cuối tháng 12, tương đương giảm khoảng 30%.

Đây là bước ngoặt so với giai đoạn CME giữ vai trò trung tâm trong mức độ tiếp xúc Bitcoin của tổ chức. Về giá trị danh nghĩa, open interest của CME đã giảm xuống dưới 10 tỷ USD sau khi từng vượt 21 tỷ USD.

Đáng chú ý, trong khi CME suy yếu, Binance duy trì open interest quanh 11 tỷ USD, khiến lần đầu tiên kể từ 2023 vị trí dẫn đầu chuyển sang Binance.

Binance vượt CME: dịch chuyển địa điểm giao dịch phái sinh

Dữ liệu so sánh theo sàn cho thấy Binance nắm 129.080 BTC (11,28 tỷ USD) open interest, trong khi CME là 112.340 BTC (9,81 tỷ USD).

Mức chênh này phản ánh sự thay đổi về nơi dòng vốn đặt cược/hedge qua hợp đồng tương lai. Với CME, nhóm người tham gia chủ yếu là tài khoản Mỹ và các tổ chức có yêu cầu tuân thủ cao, nên thường nhạy cảm hơn với hiệu quả rủi ro/lợi nhuận của chiến lược.

Đà giảm không chỉ xảy ra riêng ở CME. Tổng open interest phái sinh toàn thị trường giảm từ 57 tỷ USD (đỉnh lịch sử) xuống 37 tỷ USD, tương đương co lại 35%, cho thấy khuynh hướng giảm sử dụng đòn bẩy trên diện rộng.

Giá spot giữ trên 72.000 USD nhưng phái sinh yếu: vì sao quan trọng?

Bitcoin vẫn giao dịch quanh 72.188 USD, tăng 1,20% trong 24 giờ, dù mức tham gia futures trên CME suy giảm.

Sự “lệch pha” này thường được mô tả là phục hồi do thị trường spot dẫn dắt thay vì do đòn bẩy phái sinh thúc đẩy. Trong bối cảnh đó, biến động có thể khác các nhịp tăng dựa mạnh vào futures: ít hiệu ứng khuếch đại từ đòn bẩy, nhưng cũng có thể giảm rủi ro dao động cực đoan do thanh lý dây chuyền.

Tuy vậy, khi thanh khoản phái sinh mỏng hơn, một số thời điểm giá vẫn có thể giật mạnh vì lực tạo lập thị trường trên hợp đồng tương lai yếu đi.

Vì sao giao dịch basis (cash-and-carry) trên CME kém hấp dẫn hơn?

Cash-and-carry là chiến lược mua Bitcoin ở spot (hoặc qua ETF) và đồng thời bán futures CME khi futures giao dịch cao hơn spot; lợi nhuận đến từ chênh lệch (basis) giữa hai thị trường.

Khi futures có premium cao, lợi suất thường niên hóa của basis có thể vượt lợi suất truyền thống, thu hút quỹ phòng hộ và desk giao dịch. Về lý thuyết, đây là chiến lược trung lập thị trường vì vị thế mua spot và bán futures triệt tiêu rủi ro hướng giá.

Vấn đề nằm ở lợi nhuận ròng. Lợi suất basis gộp cần đủ lớn để bù chi phí vốn, yêu cầu ký quỹ, phí và vận hành. Khi basis bị nén, hiệu quả chiến lược suy giảm nhanh.

Basis yield đã bị nén tới mức nào và “điểm gãy” nằm ở đâu?

Lợi suất basis thường niên hóa kỳ hạn 1 tháng được ghi nhận giảm từ khoảng 17% cách đây một năm xuống khoảng 5% hiện tại; một số thước đo cho thấy mức giảm từ 15% về gần 3%.

Với lợi suất gộp 3–5%, sau khi trừ chi phí tài trợ vốn bám theo lãi suất quỹ liên bang gần 4,5–5% cùng các chi phí vận hành, lợi nhuận ròng có thể tiệm cận 0 hoặc âm. Với tổ chức chịu thêm chi phí tuân thủ và báo cáo, mức bù đắp này thường không đủ hấp dẫn.

ETF Bitcoin spot ra mắt tháng 1/2024 từng hỗ trợ “chân spot” của chiến lược. Tuy nhiên, khi nhiều vốn cùng tham gia, chênh lệch arbitrage thu hẹp là kết quả dễ dự đoán và cuối cùng làm chiến lược mất tính kinh tế với nhiều người chơi.

Rủi ro rút vốn của tổ chức: thị trường có thể bị ảnh hưởng ra sao?

Sự kết hợp giữa open interest CME giảm, basis bị nén và dòng tiền ETF đảo chiều làm dấy lên khả năng các quỹ tiếp tục thu hẹp vị thế phái sinh Bitcoin.

ETF Bitcoin spot tại Mỹ ghi nhận mức rút ròng kỷ lục 4,57 tỷ USD trong tháng 11 và 12/2025, lớn nhất kể từ khi ra mắt vào tháng 1/2024. Một phần có thể đến từ việc đóng basis trade: mua spot/ETF và bán futures; khi đóng vị thế, quỹ có thể đồng thời mua lại futures (đóng short) và bán ETF.

Các nhà quản lý chiến lược basis thường đặt ngưỡng lợi suất tối thiểu; khi lợi suất năm hóa xuống dưới mục tiêu, hành động giảm vị thế có thể diễn ra theo quy trình thay vì theo cảm tính, khiến lực rút ở CME có thể kéo dài nếu basis không nới lại.

Những chỉ báo cần theo dõi trong thời gian tới

Các mốc quan trọng để đánh giá liệu đà giảm trên CME đang tạo đáy hay tiếp tục xấu đi gồm open interest CME, basis yield và dòng tiền ETF Bitcoin spot tại Mỹ.

• Ngưỡng open interest CME: Duy trì trở lại trên 130.000 BTC có thể cho thấy tình trạng rút lui hạ nhiệt; giảm tiếp dưới 100.000 BTC là tín hiệu căng thẳng tăng.
• Basis yield thường niên hóa: Nới lên trên 8% thường giúp cash-and-carry hấp dẫn hơn; co dưới 3% kéo dài dễ kích hoạt cắt giảm vị thế theo hệ thống.
• Dòng tiền ETF Bitcoin spot: Dữ liệu dòng tiền theo tuần là tín hiệu nhanh về mức độ “tháo gỡ” basis trade; rút ròng lớn kéo dài cho thấy chu kỳ giảm đòn bẩy chưa kết thúc.

Một điểm kiểm tra tự nhiên là kỳ đáo hạn hợp đồng tháng của CME. Hoạt động “roll” sang kỳ hạn kế tiếp (hoặc thiếu vắng roll) thường hé lộ liệu tổ chức còn duy trì vị thế hay để vị thế co lại theo thời gian.

Chỉ số Fear and Greed ở mức 14 (Extreme Fear). Dù chỉ báo tâm lý có tính ngược chiều, việc kết hợp tâm lý cực đoan với mức tham gia futures giảm có thể khiến thị trường nhạy hơn với các cú dịch chuyển giá lớn khi thanh khoản tạo lập mỏng.

Những câu hỏi thường gặp

CME open interest thấp có đồng nghĩa Bitcoin sẽ giảm không?

Không nhất thiết. Khi thị trường nghiêng về spot dẫn dắt, giá có thể được đỡ bởi lực mua trực tiếp thay vì đòn bẩy futures; việc CME giảm hoạt động chủ yếu làm suy yếu một kênh tham gia của tổ chức, không phải toàn bộ nhu cầu spot.

Vì sao basis trade trên CME mất hấp dẫn?

Vì basis yield bị nén xuống khoảng 3–5% trong khi chi phí vốn bám theo lãi suất khoảng 4,5–5% cùng các chi phí ký quỹ, phí và vận hành khiến lợi nhuận ròng tiệm cận 0 hoặc âm.

Binance vượt CME về open interest phản ánh điều gì?

Binance giữ open interest quanh 11 tỷ USD trong khi CME giảm dưới 10 tỷ USD sau khi từng vượt 21 tỷ USD. Sự khác biệt phần nào đến từ cơ cấu người dùng: CME thiên về tổ chức và nhạy với hiệu quả basis, còn Binance có tập người dùng toàn cầu ít phụ thuộc vào kinh tế cash-and-carry.

Dòng tiền rút khỏi ETF Bitcoin spot có liên quan đến basis trade không?

Có thể có liên hệ. Khi quỹ đóng basis trade, họ có thể đồng thời đóng vị thế bán futures và bán phần nắm giữ ETF/spot tương ứng, vì vậy các giai đoạn rút ròng mạnh có thể đi kèm với việc giảm open interest futures.

Tổng kết

Open interest BTC futures trên CME giảm về khoảng 123.000 BTC trong bối cảnh basis yield thu hẹp đã làm suy yếu động lực của chiến lược cash-and-carry, đồng thời góp phần vào việc Binance vượt CME về quy mô open interest. Điều cần theo dõi tiếp theo là mức nới lại của basis, diễn biến open interest quanh các kỳ đáo hạn và dòng tiền ETF để đánh giá liệu quá trình giảm đòn bẩy có còn tiếp diễn.