Cơ quan Quản lý Tài chính Anh (FCA) vừa công bố hướng dẫn mới về quỹ được mã hóa, cho phép các quỹ công phát hành chứng chỉ quỹ trên blockchain công khai. Đây là một bước đi đáng kể trong cách Anh tiếp cận hạ tầng tài sản số có quản lý.
Điểm mới nằm ở chỗ FCA không chỉ nói về thử nghiệm trong khuôn khổ hạn chế. Hướng dẫn này áp dụng cho quỹ công được cấp phép, đồng thời mở cửa cho blockchain công khai trong việc ghi nhận và chuyển giao phần sở hữu quỹ.
FCA đã công bố hướng dẫn về token hóa quỹ và xác nhận rằng các quỹ được cấp phép có thể dùng công nghệ sổ cái phân tán để ghi nhận, chuyển giao chứng chỉ quỹ. Phạm vi này áp dụng cho quỹ công, không chỉ dừng ở các mô hình thử nghiệm trong môi trường khép kín.
Hướng dẫn cũng nêu rõ blockchain công khai là một lựa chọn hạ tầng được chấp nhận. Điều đó có nghĩa là các nhà quản lý quỹ không bị giới hạn ở blockchain riêng hoặc mạng cấp quyền khi token hóa các lớp chứng chỉ quỹ.
Song song với hướng dẫn, FCA còn phát hành một tài liệu tham vấn về việc thúc đẩy token hóa quỹ. Việc này cho thấy cơ quan quản lý vẫn đang thu thập ý kiến từ thị trường trước khi hoàn thiện thêm các quy định triển khai.
Trong mô hình quỹ truyền thống, quyền sở hữu chứng chỉ quỹ được lưu trên hệ thống tập trung do đơn vị chuyển nhượng quản lý. Khi quỹ được mã hóa, các bản ghi đó được thay bằng token trên blockchain, mỗi token đại diện cho một đơn vị sở hữu.
Nếu token được phát hành trên blockchain công khai, bản ghi sở hữu sẽ nằm trên hạ tầng có thể kiểm chứng công khai. Về mặt kỹ thuật, điều này có thể giúp quá trình thanh toán diễn ra nhanh hơn và việc chuyển nhượng trên thị trường thứ cấp trở nên khả thi hơn, thay vì phải đi qua nhiều lớp trung gian như hiện nay.
Sự khác biệt giữa blockchain công khai và blockchain riêng là vấn đề quan trọng trong môi trường được quản lý. Mạng công khai như Ethereum có khả năng tương thích rộng hơn với hệ sinh thái tài chính phi tập trung, nhưng đồng thời đặt ra các câu hỏi về tuân thủ, bảo mật dữ liệu và lưu ký mà các nhà quản lý quỹ phải xử lý theo khung của FCA.
Việc FCA ban hành hướng dẫn chính thức thay vì chỉ để token hóa tồn tại trong phạm vi thử nghiệm cho thấy một cách tiếp cận rõ ràng hơn. Các tổ chức quản lý tài sản giờ đã có một lộ trình cụ thể nếu muốn triển khai sản phẩm quỹ được mã hóa theo quy định hiện hành.
Điều này giúp giảm phần nào sự mơ hồ pháp lý quanh việc dùng blockchain công khai trong vận hành quỹ. Trước đó, nhiều đơn vị vẫn phải tự đánh giá xem mô hình này có phù hợp với yêu cầu của cơ quan quản lý hay không.
Động thái của FCA cũng đặt Anh vào nhóm các thị trường lớn có quy định rõ hơn về hạ tầng quỹ dựa trên blockchain. Trước đó, Hiệp hội Đầu tư đã công bố một bản đề xuất về cách triển khai token hóa quỹ, và hướng dẫn mới của FCA nối tiếp phần nền đó.
Dù khung hướng dẫn đã được công bố, phần triển khai thực tế vẫn chưa hoàn toàn khép lại. Các đơn vị phát hành quỹ sẽ phải xác định blockchain công khai nào đáp ứng yêu cầu vận hành và tuân thủ, bao gồm tính hoàn tất giao dịch, chi phí gas và độ ổn định của mạng.
Lưu ký chứng chỉ quỹ token hóa cũng là một điểm cần được làm rõ thêm. Mô hình của đơn vị lưu ký truyền thống khác với mô hình lưu ký tài sản số, nên phần giao nhau giữa quy định quỹ và lưu ký trên blockchain vẫn đang phát triển.
Hạ tầng kỹ thuật cũng là một biến số. Để token hóa quỹ ở quy mô lớn, thị trường còn cần các công cụ như hợp đồng thông minh phù hợp quy định, cơ chế whitelisting nhà đầu tư và tích hợp AML. Hiện chưa rõ tốc độ hoàn thiện của các mảnh ghép này sẽ ra sao.
Hướng dẫn mới của FCA là bước xác nhận pháp lý rõ ràng hơn cho việc token hóa quỹ công trên blockchain công khai tại Anh. Điểm cốt lõi là quy định này không chỉ dừng ở thử nghiệm, mà đã mở ra một khung sử dụng hạ tầng blockchain cho quỹ được cấp phép. Tuy vậy, nhiều chi tiết triển khai vẫn cần thêm tham vấn và hoàn thiện trước khi mô hình này có thể đi vào vận hành rộng hơn.


