Thanh khoản đang có dấu hiệu rời bỏ vàng và có thể xoay vòng sang Bitcoin, tạo tiền đề cho một pha “risk-on” mới dù chưa có mốc thời gian rõ ràng.
Ngày 29/01, một đợt thanh lý quy mô lớn đã khuấy động nhiều lớp tài sản, khiến vàng và tiền điện tử cùng giảm mạnh. Trong bối cảnh đó, giới phân tích tập trung vào tỷ lệ BTC/vàng, dòng vốn tổ chức và các tín hiệu vĩ mô để đánh giá khả năng Bitcoin hưởng lợi từ sự dịch chuyển khẩu vị rủi ro.
Cú thanh lý lớn ngày 29/01 đã xóa sổ hàng tỷ USD trên nhiều lớp tài sản, kéo vàng và tiền điện tử cùng giảm, đồng thời kích hoạt dòng vốn dịch chuyển sang Bitcoin và các thị trường “risk-on”.
Diễn biến này cho thấy trạng thái nhạy cảm của thị trường khi đòn bẩy bị ép giảm nhanh. Trong các pha thanh lý dây chuyền, tài sản có thanh khoản cao thường vừa bị bán mạnh vừa là nơi hấp thụ dòng vốn tái phân bổ sau đó. Bitcoin nổi bật vì thường đóng vai trò “trung tâm thanh khoản” của nhóm crypto, nên dễ ghi nhận cả biến động giảm ngắn hạn lẫn lực mua quay lại khi khẩu vị rủi ro hồi phục.
Bitcoin đã rơi về quanh 81.000 USD, mức từng xuất hiện vào tháng 04/2025, khiến vốn hóa thị trường giảm xuống khoảng 1,64 nghìn tỷ USD.
Việc giá lùi về vùng 81.000 USD phản ánh áp lực giảm đồng loạt sau sự kiện thanh lý, thay vì chỉ đến từ yếu tố nội tại của Bitcoin. Trong các giai đoạn biến động, nhà đầu tư thường theo dõi phản ứng của dòng tiền và tỷ lệ tương quan với vàng để đánh giá liệu cú giảm chỉ là “rung lắc” hay báo hiệu suy yếu dài hơn. Mốc thời gian “lần gần nhất” giúp thị trường định vị vùng tham chiếu, nhưng không tự nó xác nhận đáy.
Trong cùng giai đoạn, vàng chịu cú sốc mạnh hơn khi gần 1,60 nghìn tỷ USD vốn hóa bị thổi bay, quy mô gần tương đương vốn hóa của Bitcoin.
Mức sụt giảm vốn hóa của vàng làm nổi bật khả năng “luân chuyển” giữa phòng thủ và rủi ro. Khi vàng giảm mạnh, một phần nhà đầu tư có thể chốt lời hoặc giảm vị thế phòng thủ, từ đó giải phóng thanh khoản cho các kênh có beta cao hơn như cổ phiếu tăng trưởng và tiền điện tử. Dù vậy, luân chuyển vốn thường diễn ra theo giai đoạn, không tuyến tính và có thể kéo dài nhiều tháng tùy bối cảnh vĩ mô.
Một số nhà phân tích cho rằng vàng đã tiến gần “Buy Climax”, thường dẫn tới thanh lý và sau đó là giai đoạn đi ngang, mở đường để dòng tiền dần rời vàng sang tài sản rủi ro như Bitcoin.
João Pedro (nhà sáng lập Alphractal) cho biết ông đã cảnh báo khả năng luân chuyển từ vài tuần trước. Theo lập luận này, “Buy Climax” của vàng thường đi kèm sự tham gia muộn của người mua, đẩy động lượng lên cao trước khi thị trường chuyển sang trạng thái hưng phấn và tự mãn, rồi bước vào đi ngang. Khi thanh khoản rút dần khỏi vàng, xác suất vốn quay sang nhóm rủi ro tăng lên, và Bitcoin thường là điểm đến chính trong crypto.
Quan điểm này cũng được Henrik Zeberg (kinh tế trưởng vĩ mô tại Swissblock) nhắc lại khi cho rằng tỷ lệ BTC/vàng có thể đang hình thành một đáy dài hạn. Dù không có mốc thời gian chắc chắn, hàm ý chung là Bitcoin có thể nhận lại dòng vốn khi khẩu vị rủi ro cải thiện.
João Pedro bổ sung rằng lịch sử cho thấy giai đoạn này thường kéo dài nhiều tháng và trùng với “fractal” (mẫu lặp) Bitcoin đã thể hiện qua các chu kỳ, nơi dòng vốn tổ chức phân bổ lại mạnh vào Bitcoin.
Một số nhà nghiên cứu cho rằng sức mạnh trước đó của kim loại quý có thể là tín hiệu sớm cho Bitcoin, đặc biệt nếu môi trường “reflation” và khẩu vị rủi ro toàn cầu quay lại.
André Dragosch (Trưởng bộ phận nghiên cứu châu Âu tại Bitwise) liên hệ triển vọng này với “reflation”, giai đoạn chính sách hướng tới kích thích hoạt động kinh tế. Ông cho rằng thiếu các “tailwind” vĩ mô có thể làm chậm khẩu vị rủi ro, nhưng không làm mất đi sức hút dài hạn của Bitcoin. Dragosch cũng nhấn mạnh mức độ tham gia của tổ chức: các sản phẩm giao dịch theo Bitcoin (ETPs) và lượng nắm giữ trong ngân quỹ doanh nghiệp đã tăng mức độ tiếp xúc khoảng 4,2 lần.
Ông nêu thêm các chất xúc tác tiềm năng cho nhịp tăng tiếp theo, gồm diễn biến của chỉ số ISM Manufacturing, việc bổ nhiệm Chủ tịch Fed mới, dòng vốn từ các công ty môi giới lớn tại Mỹ vào Bitcoin ETF, và nhiều doanh nghiệp hơn áp dụng chiến lược “Bitcoin treasury”. Các yếu tố này, nếu hội tụ, thường làm tăng khả năng thị trường chuyển sang “risk-on”.
Dragosch lưu ý Bitcoin thường hoạt động tốt nhất khi nhà đầu tư chấp nhận rủi ro, và yếu khi dòng tiền quay về phòng thủ. Ông cũng đề cập một mẫu lặp: vàng thường đi trước, dẫn Bitcoin khoảng 4 đến 7 tháng, sau đó Bitcoin có xu hướng vượt trội hơn theo phần trăm.
Bitcoin đã giảm xuống dưới đường trung bình động đơn giản (SMA) 2 năm, vùng từng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng; nếu duy trì dưới ngưỡng này, rủi ro giảm tiếp có thể tăng.
Về kỹ thuật, việc giao dịch dưới SMA 2 năm thường khiến tâm lý thận trọng hơn vì nó có thể báo hiệu động lượng giảm đang chiếm ưu thế. Tuy nhiên, dữ liệu chu kỳ trước cho thấy các lần “thủng” SMA 2 năm đôi khi trùng với giai đoạn tích lũy kéo dài của nhà đầu tư dài hạn, trước khi xu hướng tăng rộng hơn xuất hiện.
Điều này phù hợp với câu chuyện luân chuyển vốn: nếu vàng bước vào đi ngang và thanh khoản rời khỏi vàng, các tổ chức và khách hàng có thể âm thầm xây vị thế Bitcoin trong giai đoạn thị trường còn nghi ngờ, trước khi một nhịp tăng mới hình thành. Dẫu vậy, bài toán then chốt vẫn là thời điểm, hiện chưa có lịch trình xác định.
Nếu dòng tiền tiếp tục rời vàng và quay lại tài sản rủi ro, Bitcoin có cơ hội hưởng lợi, nhưng thị trường vẫn thiếu mốc thời gian rõ ràng cho giai đoạn tăng tốc. Một môi trường kinh tế “dễ thở” hơn và trạng thái risk-on rộng hơn có thể là chất xúc tác cho xu hướng tăng bền vững.
Một số phân tích cho rằng vàng đã tiến gần pha “Buy Climax” và có thể chuyển sang đi ngang khi thanh khoản rút dần. Khi đó, dòng vốn có xu hướng tìm đến tài sản rủi ro, và Bitcoin thường là lựa chọn trung tâm trong nhóm tiền điện tử.
Tỷ lệ BTC/vàng giúp theo dõi hiệu suất tương đối giữa Bitcoin và vàng. Một số chuyên gia nhận định tỷ lệ này có thể tạo đáy dài hạn và thường biến động cùng khẩu vị rủi ro toàn cầu, nên được dùng để đánh giá khả năng Bitcoin vượt trội so với vàng.
Đây là tín hiệu kỹ thuật có thể làm tăng rủi ro giảm ngắn hạn nếu giá tiếp tục ở dưới ngưỡng này. Tuy vậy, trong các chu kỳ trước, giai đoạn dưới SMA 2 năm đôi khi trùng với quá trình tích lũy của nhà đầu tư dài hạn trước khi thị trường bước vào pha tăng mạnh hơn.
Các chất xúc tác được nhắc đến gồm xu hướng của ISM Manufacturing Index, thay đổi nhân sự lãnh đạo Fed, dòng vốn từ các công ty môi giới lớn tại Mỹ vào Bitcoin ETF, và việc nhiều doanh nghiệp hơn áp dụng chiến lược dự trữ Bitcoin trong ngân quỹ.


