Thị trường crypto bốc hơi 2 nghìn tỷ USD trong 140 ngày vì sao khác?

Thị trường tiền điện tử đang chịu áp lực giảm sâu khi vốn hóa toàn thị trường bị “thổi bay” hơn 2 nghìn tỷ USD trong 140 ngày, cho thấy đây có thể không chỉ là một nhịp điều chỉnh thông thường.

Diễn biến giá yếu, tâm lý hoảng loạn, tín hiệu định giá lỗ diện rộng (MVRV âm), cùng lực bán từ miner và thanh lý đòn bẩy đang khiến câu chuyện “tổ chức sẽ ngăn cú sập lớn” bị đặt dấu hỏi.

Thị trường tiền điện tử bước vào giai đoạn giảm sâu và kiệt sức

Trong 140 ngày, thị trường crypto mất hơn 2 nghìn tỷ USD vốn hóa, kéo Bitcoin về khoảng 63.228 USD và khiến altcoin chịu thiệt hại nặng nhất.

Theo một nhà phân tích, tổng giá trị thị trường đã bị xóa sổ hơn 2 nghìn tỷ USD trong 140 ngày. Tính tại thời điểm được nêu, Bitcoin (BTC) giảm về quanh 63.228 USD, gần 50% thấp hơn đỉnh trước đó.

Ethereum (ETH) giao dịch gần 1.825 USD, giảm khoảng 62% so với mức cao nhất. Phần “đau” nhất tập trung ở altcoin: Solana (SOL) giảm khoảng 68%, trong khi nhiều token vốn hóa nhỏ mất tới 90% giá trị.

Điểm đáng chú ý là cảm xúc thị trường không còn dao động theo “sợ hãi và tham lam” như thường thấy, mà chuyển sang trạng thái kiệt sức và buông xuôi. Điều này làm dấy lên nghi vấn đây có thể lớn hơn một nhịp điều chỉnh thông thường.

MVRV âm sâu cho thấy thua lỗ diện rộng nhưng không đảm bảo đáy

MVRV 30 ngày của Bitcoin ở -10,33% và Ethereum ở -14,04%, phản ánh người mua gần đây đang lỗ; lịch sử từng gợi ý quá bán, nhưng giá có thể vẫn yếu kéo dài.

Sau giai đoạn hưng phấn năm 2025, nhà đầu tư được mô tả là đã chuyển nhanh từ lo lắng sang trạng thái hoảng loạn. Đồng thời, chỉ số sợ hãi được ghi nhận ở mức rất cao, khiến nhiều nhà giao dịch nhỏ lẻ do dự.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư lớn theo dõi sát các thước đo định giá như MVRV. Dữ liệu được nêu cho thấy MVRV 30 ngày của Bitcoin là -10,33% và của Ethereum là -14,04%, hàm ý phần lớn người mua trong giai đoạn gần đây đang chịu lỗ.

Trong các chu kỳ trước, mức MVRV âm thường được hiểu là tín hiệu “quá bán” và có khả năng bật hồi. Tuy vậy, diễn biến cuối năm 2025 nhấn mạnh rằng “rẻ có thể rẻ lâu”, vì vậy MVRV âm không đồng nghĩa sẽ đảo chiều ngay.

Nhà đầu tư cũng thường tham chiếu thêm các chỉ báo động lượng như RSI để đánh giá vùng quá bán, ví dụ qua dữ liệu tại trang biểu đồ RSI. Tuy nhiên, chỉ báo kỹ thuật thường kém hiệu quả khi thị trường chịu cú sốc vĩ mô và thanh lý đòn bẩy đồng thời.

Nhu cầu yếu sau Halving 2024 làm lung lay kỳ vọng tăng trưởng của Bitcoin

Halving 2024 từng được kỳ vọng tạo cú hích tăng giá nhờ giảm cung, nhưng sang 2026 lại xuất hiện lực mua yếu, khiến Bitcoin có dấu hiệu mệt mỏi hơn là mở rộng xu hướng tăng.

Trong các chu kỳ trước, Bitcoin thường chứng kiến các đợt tăng mạnh sau halving do nguồn cung phát hành giảm. Tuy nhiên, câu chuyện lần này bị thách thức khi nhu cầu mua trong năm 2026 được mô tả là không đủ mạnh để hấp thụ áp lực bán và tạo đà đi lên bền vững.

Một điểm khác là thu nhập của miner: phí giao dịch được cho là đang đóng góp lớn hơn trước, nhưng quá trình dịch chuyển từ phần thưởng khối sang phí không diễn ra “êm”. Điều này tạo thêm áp lực lên luận điểm Bitcoin như “vàng số”, đặc biệt khi giá giảm khiến biên lợi nhuận của hoạt động đào suy yếu.

Thuế quan và căng thẳng địa chính trị làm tăng nhu cầu tài sản trú ẩn

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thuế quan toàn cầu 15% vào ngày 21/02, dòng tiền có xu hướng tìm đến USD và vàng, khiến thị trường crypto thêm mong manh.

Thông tin về thuế quan làm gia tăng tâm lý tránh rủi ro, thúc đẩy một bộ phận nhà đầu tư chuyển vốn sang tài sản được xem là an toàn hơn như đồng USD và vàng. Cùng lúc, căng thẳng địa chính trị tăng nhiệt góp phần khuếch đại biến động trong một thị trường vốn đã yếu.

Miner capitulation có thể báo hiệu vùng đáy nhưng gây áp lực bán ngắn hạn

Độ khó đào giảm và doanh thu miner suy yếu có thể dẫn tới “miner capitulation”, buộc miner bán BTC để trang trải chi phí, làm tăng lực cung và kéo dài đà giảm giá trong ngắn hạn.

Áp lực thể hiện rõ ở nhóm miner, khi độ khó khai thác giảm, hiện tượng thường xảy ra khi một phần máy đào ngừng hoạt động do không còn lợi nhuận. Thu nhập miner cũng bị ảnh hưởng bởi giá thấp hơn và số lượng giao dịch giảm.

Để tồn tại, nhiều miner phải bán lượng Bitcoin nắm giữ nhằm chi trả chi phí vận hành. Giai đoạn “miner capitulation” thường loại bỏ các đơn vị yếu khỏi mạng lưới và đôi khi xuất hiện gần vùng đáy chu kỳ, nhưng về ngắn hạn lại tạo lực bán cưỡng bức, khiến thị trường khó phục hồi nhanh.

Thanh lý đòn bẩy khuếch đại cú rơi của thị trường

Hơn 600 triệu USD bị thanh lý bắt buộc trong 24 giờ đã làm cú giảm nặng hơn, khi vị thế dùng vốn vay bị đóng cưỡng bức và tạo vòng xoáy giảm giá.

Bên cạnh tác động từ thuế quan và áp lực miner, thị trường còn chịu cú sốc từ thanh lý. Con số được nêu là hơn 600 triệu USD thanh lý bắt buộc chỉ trong 24 giờ, khiến biến động trở nên dữ dội.

Khi giá bắt đầu giảm, nhiều nhà giao dịch dùng đòn bẩy đặt cược tăng đã bị buộc đóng vị thế. Việc bán cưỡng bức này đẩy giá xuống nhanh hơn, kích hoạt thêm các mức thanh lý tiếp theo, tạo hiệu ứng domino.

Dữ liệu hiện tại gợi ý rằng cho đến khi tốc độ thanh lý chậm lại và MVRV cải thiện, giá vẫn có thể còn dư địa giảm. Câu hỏi lớn còn bỏ ngỏ là đây có phải cú sập cuối trước nhịp phục hồi theo chu kỳ halving, hay mở đầu cho một giai đoạn yếu hơn của thị trường tiền điện tử.

Những câu hỏi thường gặp

MVRV âm có nghĩa là gì với nhà đầu tư tiền điện tử?

MVRV âm cho thấy nhiều người mua gần đây đang lỗ so với giá vốn trung bình trên chuỗi. Lịch sử từng coi đây là dấu hiệu thị trường bị bán quá mức, nhưng không đảm bảo sẽ phục hồi ngay vì giá có thể đi ngang hoặc giảm tiếp.

Vì sao Halving 2024 không tạo ra đợt tăng mạnh như kỳ vọng?

Halving làm giảm cung phát hành mới, nhưng giá vẫn phụ thuộc vào nhu cầu. Trong bối cảnh được mô tả, năm 2026 xuất hiện lực mua yếu, khiến tác động giảm cung không đủ để tạo đà tăng bền vững.

Miner capitulation là gì và tác động đến giá Bitcoin ra sao?

Miner capitulation xảy ra khi miner kém hiệu quả phải tắt máy và bán Bitcoin để trang trải chi phí. Nó đôi khi xuất hiện gần vùng đáy, nhưng ngắn hạn có thể tăng áp lực bán và làm chậm quá trình hồi phục của giá.

Thanh lý 600 triệu USD trong 24 giờ ảnh hưởng thị trường thế nào?

Thanh lý bắt buộc đóng các vị thế dùng đòn bẩy, tạo bán ra cưỡng bức. Khi giá giảm, thanh lý tăng có thể tạo vòng xoáy kéo giá xuống nhanh hơn, khiến cú rơi mạnh hơn so với điều kiện giao ngay thông thường.