SINGAPORE – Các nhà dự báo thời tiết toàn cầu dự đoán một hiện tượng thời tiết El Niño mạnh sẽ hình thành trong nửa cuối năm 2026, đe dọa thời tiết nóng hơn và khô hơn trên phần lớn châu Á, trong khi tăng cường mưa ở một số khu vực thuộc Bắc và Nam Mỹ.

Dự báo của các chuyên gia

Cục Khí tượng Nhật Bản cho biết có 70% khả năng El Niño xuất hiện trong mùa hè bán cầu Bắc, trong khi các cơ quan khí tượng Ấn Độ cảnh báo mùa mưa của quốc gia Nam Á này có thể ở mức dưới trung bình lần đầu tiên trong ba năm.

Các quan chức khí tượng Trung Quốc dự kiến điều kiện El Niño sẽ kéo dài đến cuối năm sau khi xuất hiện vào tháng 5.

Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ nhận thấy có 61% khả năng xảy ra El Niño trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7.

Cục Khí tượng Australia dự báo lượng mưa thấp hơn mức trung bình dài hạn tại các vùng trồng trọt phía đông trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến tháng 8, tức nửa đầu của vụ mùa sinh trưởng của nước này.

Các mô hình thời tiết cho thấy lượng mưa thấp hơn và nhiệt độ cao hơn mức bình thường trên khắp Australia, Đông Nam Á và Ấn Độ, theo Chris Hyde, nhà khí tượng học tại công ty dự báo thời tiết Meteomatics có trụ sở tại Thụy Sĩ.

"Nhìn chung, tôi nghĩ điều kiện canh tác tại vùng Trung Tây nước Mỹ năm nay sẽ rất lý tưởng," ông cho biết thêm. "Chúng ta cần theo dõi thời điểm El Niño, vì có thể có một số ảnh hưởng do độ ẩm quá mức vào thời điểm thu hoạch."

El Niño, La Niña là những hiện tượng thời tiết gì?

Chúng là hai pha đối lập của cùng một hệ thống khí hậu ở khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới.

El Niño là hiện tượng nhiệt độ bề mặt biển ấm bất thường ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương xích đạo.

Hiện tượng này hình thành khi sự thay đổi áp suất khí quyển làm suy yếu, thậm chí đảo ngược, các tín phong hướng đông vốn ổn định, cho phép khối nước ấm tích tụ ở Thái Bình Dương phía tây di chuyển về phía đông, phân phối lại nhiệt và làm thay đổi các kiểu thời tiết toàn cầu.

La Niña hình thành khi tín phong mạnh lên, đẩy nhiều nước ấm hơn về phía Thái Bình Dương phía tây và cho phép nước lạnh hơn trào lên ở phía đông, khiến nhiệt độ bề mặt biển xuống thấp hơn mức bình thường.

La Niña thường mang lại lượng mưa cao hơn mức trung bình cho Australia và một số khu vực Đông Nam Á, nhưng tác động của nó đến mùa mưa Ấn Độ thì không ổn định, thay vì tăng cường đồng đều.

Tại châu Mỹ, La Niña có xu hướng dẫn đến điều kiện ẩm ướt hơn ở một số khu vực phía bắc Nam Mỹ và khô hơn ở miền nam nước Mỹ. Nhìn chung, châu Mỹ trở nên khô hạn hơn trên diện rộng.

El Niño xảy ra trung bình mỗi ba đến năm năm một lần và La Niña mỗi ba đến bảy năm một lần, theo Cục Khí tượng Australia.

Tác động của các đợt El Niño trước đây là gì?

Các đợt El Niño có mức độ nghiêm trọng và tác động khác nhau.

Một đợt El Niño mạnh vào năm 2015 và 2016 đã gây ra hạn hán nghiêm trọng trên khắp Australia và Đông Nam Á, đồng thời làm suy yếu mùa mưa Ấn Độ. Nó làm giảm sản lượng ngũ cốc, dầu cọ và đường.

Cùng lúc đó, mưa quá mức ở một số khu vực Nam Mỹ đã làm gián đoạn vụ thu hoạch đậu nành và ngô.

Một đợt El Niño vừa phải vào năm 2009 và 2010 đã mang đến thời tiết khô hạn làm giảm năng suất các mặt hàng lương thực chủ yếu là gạo và lúa mì ở Ấn Độ và Đông Nam Á.

Đợt El Niño mạnh nhất từng được ghi nhận là vào năm 1997–1998. Nó gây ra hạn hán ở một số khu vực châu Á khiến sản lượng lúa gạo giảm mạnh, mặc dù Ấn Độ nhận được lượng mưa trung bình. Lũ lụt tại châu Mỹ đã gây thiệt hại cho mùa màng.

Đợt La Niña mạnh gần đây nhất là từ năm 2020 đến năm 2023. – Rappler.com