Mô hình AISAS là gì? Ứng dụng trong kỷ nguyên số

Sự bùng nổ của Internet và mạng xã hội đã thay đổi hoàn toàn cách chúng ta mua sắm. Nếu trước đây, khách hàng chỉ tiếp nhận thông tin một chiều, thì ngày nay họ chủ động tìm kiếm, so sánh và chia sẻ trải nghiệm của mình với cả thế giới. Trong bối cảnh đó, mô hình AIDMA truyền thống dần bộc lộ những lỗ hổng. Mô hình AISAS đã ra đời như một sự nâng cấp tất yếu, giúp doanh nghiệp giải mã hành trình khách hàng trong kỷ nguyên số. Vậy mô hình AISAS là gì? Tại sao nó lại là “vũ khí” không thể thiếu của các Marketer hiện đại? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

Mô hình AISAS là gì?

AISAS là mô hình phân tích hành vi người tiêu dùng được tập đoàn Dentsu (Nhật Bản) phát triển vào năm 2004, thiết kế riêng cho thời đại Internet. Mô hình này bao gồm 5 giai đoạn:

1. A (Attention – Chú ý): Gây ấn tượng để khách hàng biết đến thương hiệu qua quảng cáo, bài đăng MXH.

2. I (Interest – Thích thú): Tạo nội dung hấp dẫn khiến khách hàng tò mò về giá trị sản phẩm.

3. S (Search – Tìm kiếm): Khách hàng chủ động tra cứu thông tin trên Google, YouTube, Facebook hoặc hội nhóm.

4. A (Action – Hành động): Thực hiện hành vi chuyển đổi (mua hàng, đăng ký, tải app).

5. S (Share – Chia sẻ): Khách hàng phản hồi, đánh giá và chia sẻ trải nghiệm lên cộng đồng trực tuyến.

So sánh Mô hình AISAS và AIDMA

Mặc dù cùng xuất phát từ nền tảng tâm lý học hành vi, nhưng hai mô hình này có những sự khác biệt mang tính thời đại:

Kết luận: AISAS chú trọng vào vai trò của cộng đồng và dữ liệu trực tuyến, nơi khách hàng không còn tin hoàn toàn vào quảng cáo mà tin vào kết quả tìm kiếm và đánh giá của người dùng khác.

Ví dụ minh họa chi tiết về ứng dụng mô hình AISAS

Ví dụ 1: Samsung – Chiến lược ra mắt dòng Galaxy S-series

Samsung là bậc thầy trong việc vận hành vòng lặp AISAS để tạo doanh số khổng lồ cho các dòng Flagship. Giai đoạn Attention được thực hiện qua các chiến dịch “Unpacked” hoành tráng, bao phủ từ billboard tại Times Square đến các video teaser trên YouTube. Sự Interest được kích hoạt bằng việc nhấn mạnh vào những tính năng “độc nhất” như camera zoom 100x hay màn hình gập, khiến người dùng công nghệ không thể ngó lơ.

Tuy nhiên, bước chuyển mình quan trọng nhất nằm ở giai đoạn Search. Samsung không chỉ chạy quảng cáo, họ phối hợp với hàng ngàn Reviewer, trang tin công nghệ để phủ kín kết quả tìm kiếm. Khi khách hàng gõ “Có nên mua Galaxy S24?”, họ sẽ thấy hàng loạt bài đánh giá tích cực, video trên tay và so sánh cấu hình. Điều này củng cố niềm tin và dẫn tới giai đoạn Action tại các hệ thống bán lẻ trực tuyến hoặc cửa hàng trải nghiệm. Sau khi mua, khách hàng được khuyến khích tham gia chương trình “Samsung Members” để Share những tấm ảnh chụp từ máy mới lên mạng xã hội với hashtag riêng. Chính những chia sẻ này lại trở thành điểm chạm Attention cho những khách hàng tiềm năng tiếp theo.

• Link tham khảo: Samsung Galaxy Marketing Strategy

Ví dụ 2: Coca-Cola – Chiến dịch “Trao Coke, trao cảm xúc” (Share a Coke)

Coca-Cola đã chứng minh AISAS không chỉ dành cho đồ công nghệ mà còn cực kỳ hiệu quả với ngành FMCG. Giai đoạn Attention và Interest bắt đầu khi khách hàng thấy những lon Coke in tên riêng hoặc các danh xưng như “Bố yêu”, “Bạn thân” trên kệ hàng. Sự tò mò khiến họ bắt đầu Search xem tên mình có được in hay không, hoặc làm cách nào để đặt in tên riêng.

Hành động Action xảy ra rất nhanh chóng vì giá thành sản phẩm thấp. Tuy nhiên, linh hồn của chiến dịch này nằm ở chữ S (Share) cuối cùng. Hàng triệu bức ảnh chụp lon Coke có tên riêng được người dùng đăng tải lên Facebook, Instagram. Coca-Cola đã biến khách hàng thành những nhân viên truyền thông tự nguyện. Việc chia sẻ này tạo ra một hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, biến việc mua một lon nước ngọt thành một hành động kết nối xã hội. Chiến dịch này thành công nhờ việc thấu hiểu rằng trong kỷ nguyên số, khách hàng khao khát được cá nhân hóa và được “khoe” danh tính của mình trên mạng xã hội.

• Link tham khảo: Coca-Cola “Share a Coke” Case Study

Ví dụ 3: Grab – Ứng dụng AISAS trong dịch vụ đặt xe và giao hàng tại VN

Grab tại Việt Nam vận hành AISAS một cách cực kỳ thực dụng thông qua siêu ứng dụng. Attention và Interest được tạo ra liên tục qua các thông báo đẩy (Push Notifications) về mã giảm giá 50% hoặc các chiến dịch bắt trend như “Grab liên quân”. Khi người dùng có nhu cầu di chuyển hoặc ăn uống, họ không cần Google, họ Search ngay trên thanh công cụ của app Grab để tìm quán ăn gần nhất hoặc giá cước xe.

Giai đoạn Action được tối ưu hóa chỉ với 2-3 lần chạm màn hình. Đặc biệt, Grab cực kỳ chú trọng vào chữ S (Share) thông qua hệ thống đánh giá tài xế và nhà hàng (Rating 5 sao). Những đánh giá này không chỉ để Grab quản lý chất lượng mà còn giúp những người dùng sau tham khảo khi Search quán ăn. Ngoài ra, tính năng “Giới thiệu bạn bè nhận mã giảm giá” là một hình thức Share trực tiếp, giúp Grab mở rộng tệp khách hàng một cách tự nhiên với chi phí thấp nhất. Grab đã biến AISAS thành một vòng tròn khép kín ngay bên trong ứng dụng của mình.

• Link tham khảo: Grab Marketing Strategies in SE Asia

Ví dụ 4: Điện Máy Xanh – Sức mạnh của sự nhận diện và cộng đồng đánh giá

Điện Máy Xanh (thuộc MWG) là ví dụ điển hình của doanh nghiệp nội địa làm chủ mô hình AISAS. Họ gây Attention bằng những đoạn TVC “người xanh” gây ám ảnh (theo hướng tích cực) và giai điệu bắt tai. Điều này tạo ra sự Interest lớn đến mức khách hàng luôn nghĩ đến Điện Máy Xanh đầu tiên khi cần mua đồ điện lạnh. Khi khách hàng Search tên sản phẩm trên Google, website của Điện Máy Xanh luôn nằm trong Top 1-3 nhờ chiến lược SEO bài bản.

Giai đoạn Action được thúc đẩy bởi chính sách bảo hành và lắp đặt thần tốc. Điểm mạnh nhất của Điện Máy Xanh so với các đối thủ là hệ thống Share (Đánh giá khách quan). Trên website của họ có hàng ngàn lượt comment, hình ảnh thực tế từ khách hàng đã mua. Đội ngũ admin phản hồi 24/7 giúp giải tỏa mọi thắc mắc. Những phản hồi “người thật việc thật” này chính là chất xúc tác mạnh nhất để biến một người đang tìm kiếm (Search) trở thành người mua hàng (Action), tạo nên sự tin tưởng tuyệt đối vào thương hiệu Việt.

• Link tham khảo: Chiến lược phát triển của Thế Giới Di Động

Kết luận

Mô hình AISAS chính là bản đồ tư duy bắt buộc cho mọi doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong thế giới phẳng. Việc chuyển dịch từ trọng tâm “Ghi nhớ” (Memory) sang “Tìm kiếm” (Search) và “Chia sẻ” (Share) phản ánh sự tôn trọng của doanh nghiệp đối với quyền năng của người tiêu dùng. Để ứng dụng AISAS thành công, doanh nghiệp cần đầu tư mạnh mẽ vào SEO/SEM, quản trị danh tiếng trực tuyến và đặc biệt là xây dựng trải nghiệm khách hàng xuất sắc để mỗi người mua đều trở thành một đại sứ thương hiệu, tiếp tục lan tỏa vòng lặp giá trị cho tổ chức.