Canada từ lâu đã là đồng minh thân cận nhất của Hoa Kỳ, không chỉ về mặt địa lý. Hai quốc gia là đối tác thương mại hàng đầu của nhau, có sự giao thoa văn hóa sâu sắc, và từ lâu đã gắn kết bởi các hiệp định quốc phòng quan trọng. Nhưng mối quan hệ đó đã chịu áp lực ngày càng lớn trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, chủ yếu do các mức thuế quan ông áp lên quốc gia này và những tuyên bố đe dọa biến Canada thành tiểu bang thứ 51. Nay Nhà Trắng đã đưa ra điều có thể là đòn tấn công mạnh nhất từ trước đến nay nhắm vào người hàng xóm phía bắc của nước Mỹ.
"Một Canada hùng mạnh đặt sức mạnh thực chất lên trên ngôn từ sẽ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta," Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Elbridge Colby đăng vào hôm thứ Hai. "Thật đáng tiếc, Canada đã không đạt được tiến bộ đáng tin cậy trong các cam kết quốc phòng của mình. DoW đang tạm dừng Hội đồng Quốc phòng Chung Thường trực để đánh giá lại cách diễn đàn này mang lại lợi ích cho nền quốc phòng chung của Bắc Mỹ."
Colby đang đề cập đến hội đồng tư vấn quân sự cấp cao giám sát việc phòng thủ Bắc Mỹ. Quyết định này, rõ ràng, là phản ứng trực tiếp trước những bình luận của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Davos hồi đầu năm nay, vốn thẳng thắn chỉ trích Hoa Kỳ, và Colby đã đính kèm liên kết bên dưới thông báo của mình trên X.
"Chúng ta không thể tiếp tục né tránh khoảng cách giữa lời nói và thực tế," Colby khẳng định. "Các cường quốc thực sự phải củng cố ngôn từ của chúng ta bằng trách nhiệm quốc phòng và an ninh chung."
Từ then chốt ở đây là ngôn từ "của chúng ta", vì Carney đã đưa ra lời phê phán gay gắt về tình trạng quan hệ quốc tế dưới thời Trump.
"Các cường quốc bậc trung phải hành động cùng nhau, bởi nếu chúng ta không ngồi vào bàn đàm phán, chúng ta sẽ trở thành đối tượng bị xử lý," Carney đã cảnh báo. "Chúng ta biết trật tự cũ sẽ không quay trở lại. Chúng ta không nên tiếc thương nó. Hoài niệm không phải là chiến lược, nhưng chúng ta tin rằng từ sự đổ vỡ, chúng ta có thể xây dựng điều gì đó lớn hơn, tốt hơn, mạnh mẽ hơn, công bằng hơn."
Trong khi chính quyền Trump vẫn chưa giải thích rõ việc "tạm dừng" quan hệ quốc phòng sẽ có nghĩa là gì, Nhà Trắng trong những tuần gần đây đã bày tỏ lo ngại rằng Canada có thể có ý định rút khỏi thỏa thuận đề xuất để mua 88 máy bay chiến đấu F-35, với Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra khẳng định rằng nếu thương vụ thất bại, quan hệ đối tác quốc phòng giữa hai quốc gia "sẽ phải được điều chỉnh."
Chưa có phản hồi chính thức nào từ Canada về thông báo hôm thứ Hai của Colby, nhưng như Erin O'Toole, cựu lãnh đạo đảng Bảo thủ Canada, nay là người đứng đầu một công ty rủi ro và tình báo, đã đăng trên X: "Đây là quyết định hoàn toàn sai lầm và khá kỳ lạ khi xuất hiện ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống. Canada đã và sẽ là đồng minh chia sẻ các giá trị tự do."


