Last updated on 24 January, 2026

Kinh tế xanh dương (Blue Economy) là gì? Xu hướng phát triển bền vững từ đại dương

Đại dương chiếm hơn 70% diện tích bề mặt Trái Đất, nhưng chúng ta chỉ mới bắt đầu hiểu được tiềm năng thực sự của nó. Blue Economy – hay Kinh tế Xanh dương – không chỉ là một thuật ngữ thời thượng, mà là chìa khóa để giải quyết bài toán giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn thiên nhiên.

Định nghĩa Blue Economy là gì?

Theo Ngân hàng Thế giới (World Bank), Blue Economy là việc sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên đại dương để tăng trưởng kinh tế, cải thiện sinh kế và việc làm, đồng thời bảo vệ sức khỏe của hệ sinh thái đại dương.

Khác với mô hình kinh tế biển truyền thống (vốn tập trung khai thác tối đa tài nguyên), Kinh tế Xanh dương nhấn mạnh vào tính bền vững và tái tạo.

3 Trụ cột cốt lõi của Kinh tế Xanh dương

Để một hoạt động được coi là thuộc Blue Economy, nó cần đáp ứng được “kiềng ba chân” sau:

• Hiệu quả kinh tế: Mang lại lợi nhuận và giá trị gia tăng thực tế.
• Công bằng xã hội: Tạo ra việc làm và cải thiện đời sống cho cộng đồng cư dân ven biển.
• Bền vững môi trường: Không làm suy kiệt tài nguyên hoặc gây ô nhiễm môi trường biển.

Các ngành then chốt trong Blue Economy

Kinh tế Xanh dương bao phủ một phạm vi rộng lớn các hoạt động kinh tế, có thể chia thành hai nhóm:

Các ngành truyền thống được cải tiến

• Đánh bắt thủy hải sản: Chuyển từ đánh bắt tận diệt sang nuôi trồng và khai thác có kiểm soát, áp dụng công nghệ cao.
• Vận tải hàng hải: Phát triển các đội tàu phát thải thấp và cảng biển xanh (Green Ports).
• Du lịch biển: Tập trung vào du lịch sinh thái, tôn trọng đa dạng sinh học.

Các ngành mới nổi đầy tiềm năng

• Năng lượng tái tạo biển: Điện gió ngoài khơi, năng lượng sóng và thủy triều.
• Công nghệ sinh học biển: Khai thác các hợp chất từ sinh vật biển để sản xuất dược phẩm và mỹ phẩm.
• Xử lý rác thải đại dương: Biến rác thải thành tài nguyên thông qua mô hình kinh tế tuần hoàn.

So sánh Blue Economy và Green Economy

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Hãy cùng xem bảng so sánh dưới đây:

Blue Economy tại Việt nam

Với đường bờ biển dài hơn 3.260 km và hơn 3.000 hòn đảo lớn nhỏ, Việt Nam có lợi thế tự nhiên cực lớn để dẫn đầu xu hướng này.

“Phát triển bền vững kinh tế biển không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để Việt Nam đảm bảo an ninh năng lượng và lương thực trong tương lai.”

1. Tiềm năng điện gió ngoài khơi: Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có tiềm năng điện gió tốt nhất Đông Nam Á.
2. Kinh tế thủy sản: Ngành xuất khẩu mũi nhọn cần chuyển mình để vượt qua các rào cản về “thẻ vàng” IUU.
3. Vị thế địa chính trị: Nằm trên tuyến hàng hải huyết mạch, việc phát triển cảng biển xanh sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Phát triển Blue Economy tại Việt Nam không chỉ là một xu hướng toàn cầu mà còn là mệnh lệnh chiến lược để bảo vệ chủ quyền và thúc đẩy thịnh vượng bền vững. Với hơn 3.260km bờ biển, Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để trở thành một “cường quốc biển” thực thụ.

Dưới đây là phân tích chuyên sâu về thực trạng và tiềm năng của Kinh tế Xanh dương tại nước ta.

Tầm nhìn chiến lược: Nghị quyết 36-NQ/TW

Việt Nam đã cụ thể hóa quyết tâm của mình thông qua Nghị quyết 36 về “Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

• Mục tiêu 2030: Các ngành kinh tế thuần biển đóng góp khoảng 10% GDP cả nước.
• Kinh tế 28 tỉnh, thành ven biển: Phấn đấu đạt 65-70% GDP cả nước.
• Chuyển dịch: Từ khai thác thô sang dịch vụ, công nghệ cao và bảo tồn.

Các ngành mũi nhọn của Blue Economy Việt Nam

Để hiện thực hóa mô hình Kinh tế Xanh dương, Việt Nam đang tập trung vào 5 lĩnh vực ưu tiên:

Năng lượng tái tạo biển (Điện gió ngoài khơi)

Đây được coi là “mỏ vàng” mới. Với tốc độ gió trung bình cao và vùng biển nông rộng lớn, Việt Nam có tiềm năng kỹ thuật điện gió ngoài khơi lên đến 600 GW.

• Lợi ích: Giảm phụ thuộc vào than đá, hướng tới Net Zero 2050.
• Trọng điểm: Các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận và khu vực Bắc Bộ.

Du lịch và dịch vụ biển bền vững

Thay vì du lịch đại chúng gây ô nhiễm, Việt Nam đang chuyển hướng sang:

• Du lịch sinh thái: Phát triển tại các khu dự trữ sinh quyển (Cát Bà, Cù Lao Chàm, Phú Quốc).
• Du lịch nghỉ dưỡng cao cấp: Gắn liền với bảo vệ rạn san hô và làm sạch bãi biển.

Kinh tế thủy hải sản hiện đại

Việt Nam đang nỗ lực gỡ nút thắt “Thẻ vàng IUU” bằng cách:

• Chuyển từ đánh bắt ven bờ sang nuôi trồng thủy sản xa bờ bằng lồng nhựa HDPE chịu sóng gió.
• Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và bảo quản sau thu hoạch để nâng cao giá trị xuất khẩu.

Vận tải biển và Dịch vụ cảng xanh

Xây dựng các hệ thống cảng nước sâu (Lạch Huyện, Cái Mép – Thị Vải) thành các “Cảng xanh”:

• Sử dụng năng lượng sạch cho thiết bị cảng.
• Tối ưu hóa logistics để giảm phát thải từ tàu biển.

Những thách thức “sát sườn”

Dù tiềm năng cực lớn, nhưng con đường tiến ra đại dương xanh của Việt Nam vẫn gặp không ít lực cản:

Việt Nam cần làm gì để bứt phá?

“Biển bạc không phải là vô tận. Muốn khai thác lâu dài, chúng ta phải học cách trả ơn biển.”

1. Hoàn thiện khung pháp lý: Sớm ban hành Quy hoạch không gian biển quốc gia để phân định rõ khu vực bảo tồn, khu vực khai thác.
2. Kinh tế tuần hoàn: Mọi chất thải từ hoạt động kinh tế biển (như vỏ tôm, rác nhựa cảng cá) phải được tái chế thành nguyên liệu đầu vào cho ngành khác.
3. Hợp tác quốc tế: Tận dụng vốn và kỹ thuật từ các quốc gia dẫn đầu như Na Uy, Hà Lan để phát triển điện gió và nuôi biển công nghiệp.

Kết luận

Blue Economy không chỉ là bảo vệ đại dương, mà là cách chúng ta thiết lập lại mối quan hệ với “lá phổi xanh” của Trái Đất để cùng phát triển thịnh vượng. Việc chuyển đổi sang mô hình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và mỗi cá nhân.

Tham khảo

Triển khai Phần mềm MES cho doanh nghiệp sản xuất cơ khí

ABB triển khai nhà máy thông minh

Những thành tựu công nghệ Mỹ 2025

Những thành tựu công nghệ Dubai

Quản lý công việc bằng Excel

The post Blue Economy là gì? So sánh với Green Economy appeared first on Công ty Tư vấn Quản lý OCD.