Vitalik Buterin cập nhật quan điểm về sự hội tụ giữa Ethereum và AI

Vitalik Buterin vừa chia sẻ góc nhìn cập nhật về cách Ethereum và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hội tụ, trong đó ông phản đối cách tiếp cận “tăng tốc AGI bằng mọi giá” và thay vào đó đề xuất một hướng phát triển tích cực, ưu tiên tự do và an toàn cho con người thông qua việc kết hợp các tư duy từ cả crypto và AI.

Theo Buterin, nhiều cuộc thảo luận hiện nay đang nhìn Ethereum và AI từ hai hệ tư tưởng tách biệt. Ông cho rằng cách đóng khung mục tiêu đơn giản là “làm AGI” là chưa chính xác, bởi nó mang hàm ý chạy đua tốc độ để đạt vị trí dẫn đầu, thay vì lựa chọn một hướng đi có chủ đích cho xã hội. Với ông, Ethereum và tầm nhìn về AGI nên tập trung vào việc định hình một tương lai tích cực thay vì chỉ thúc đẩy tăng tốc công nghệ.

Tương lai AI cần đặt con người và an toàn lên trước

Buterin nhấn mạnh một viễn cảnh AI lý tưởng là nơi công nghệ giúp tăng quyền năng cho con người, tránh hai rủi ro lớn: con người bị AI thay thế hoàn toàn, hoặc quyền lực bị khóa chặt trong các cấu trúc quyền lực không thể vượt qua.

Song song đó, ông cũng lưu ý nguy cơ từ các kịch bản AI siêu thông minh gây mất kiểm soát, cũng như những tình huống hỗn loạn khi năng lực tấn công vượt xa khả năng phòng thủ.

Về dài hạn, ông thừa nhận có thể xuất hiện các kịch bản cực đoan như con người hợp nhất với AI để theo kịp các thực thể có tốc độ tư duy vượt trội. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, trọng tâm nên là các giải pháp thực tế nhưng đòi hỏi thay đổi sâu sắc so với mô hình điện toán trước đây.

Xây dựng công cụ giúp tương tác với AI theo hướng không cần niềm tin và bảo vệ quyền riêng tư

Một trụ cột quan trọng là phát triển các công cụ giúp người dùng tương tác với AI theo hướng giảm phụ thuộc vào niềm tin và tăng cường quyền riêng tư.

Các hướng đi bao gồm:

• Công cụ LLM chạy cục bộ

• Thanh toán API bằng zero-knowledge để tránh liên kết danh tính giữa các lần gọi

• Nghiên cứu các phương pháp mật mã nhằm cải thiện quyền riêng tư cho AI

• Xác minh phía client đối với bằng chứng mật mã, TEE attestation và các cam kết từ phía máy chủ

Theo Buterin, những giải pháp này tương tự các nỗ lực trước đây trong lộ trình bảo mật của Ethereum, nhưng được áp dụng cho các tương tác với mô hình AI.

Ethereum có thể trở thành lớp kinh tế cho các tương tác liên quan đến AI

Buterin cũng hình dung Ethereum đóng vai trò là lớp hạ tầng kinh tế cho hệ sinh thái AI, nơi các tác nhân — bao gồm cả AI — có thể tương tác với nhau một cách phi tập trung.

Các ứng dụng tiềm năng gồm:

• Thanh toán cho các lời gọi API

• Bot thuê bot thực hiện tác vụ

• Cơ chế ký quỹ và giải quyết tranh chấp on-chain

• Hệ thống danh tiếng cho AI như các đề xuất ERC-8004

Mục tiêu là cho phép AI tương tác kinh tế với nhau, từ đó mở đường cho các kiến trúc AI phi tập trung, thay vì bị kiểm soát trong các hệ thống khép kín do một tổ chức vận hành.

Hiện thực hóa tầm nhìn cypherpunk: “Đừng tin, hãy xác minh”

Một phần khác trong tầm nhìn của Buterin là biến lý tưởng cypherpunk — không cần tin tưởng, mọi thứ đều có thể xác minh — thành thực tế nhờ LLM.

Các khả năng được đề cập gồm:

• Tương tác với ứng dụng Ethereum mà không cần giao diện bên thứ ba

• Mô hình AI cục bộ tự đề xuất giao dịch

• Xác minh các giao dịch do dApp tạo

• Kiểm toán hợp đồng thông minh cục bộ

• Phân tích và kiểm chứng mô hình tin cậy của ứng dụng và giao thức

Theo ông, trước đây con người không thể tự kiểm tra toàn bộ hệ thống, nhưng AI có thể đảm nhiệm phần việc phức tạp này.

AI có thể mở khóa các mô hình thị trường và quản trị phi tập trung

Buterin cho rằng nhiều ý tưởng như thị trường dự đoán, quản trị phi tập trung, bỏ phiếu bậc hai hay đấu giá tổ hợp vốn hấp dẫn về mặt lý thuyết nhưng bị hạn chế bởi năng lực chú ý và ra quyết định của con người.

Sự xuất hiện của LLM có thể mở rộng đáng kể “quy mô phán đoán” của con người, cho phép xem xét lại và triển khai hiệu quả hơn các mô hình này.

Tổng thể, Buterin nhìn nhận Ethereum là nền tảng có thể hỗ trợ hiện thực hóa các ý tưởng trên, đặc biệt trong tinh thần thúc đẩy hợp tác phi tập trung và tăng cường năng lực phòng thủ của hệ thống. Ông cho rằng sự kết hợp giữa AI, mật mã học và các cơ chế phi tập trung sẽ tạo ra bộ công cụ mới để tái triển khai những ý tưởng cypherpunk từ thập kỷ trước, đồng thời mở ra nhiều mô hình tốt hơn cho kỷ nguyên AI.

• BitMine bổ sung thêm 42 triệu đô la Ethereum bất chấp mùa đông tiền điện tử
• Vì sao Ethereum đang xem xét lại chiến lược “ưu tiên rollup” vào năm 2026?

Vương Tiễn