Stablecoin giảm 1%: Vì sao Bitcoin dễ biến động mạnh hơn?

Nguồn cung stablecoin chính là lượng “tiền mặt sẵn sàng triển khai” của thị trường crypto. Với tổng vốn hóa stablecoin khoảng 307,92 tỷ USD và giảm 1,13% trong 30 ngày qua, quy mô thanh khoản này đã ngừng tăng trưởng theo tháng.

Khi nguồn cung chững lại, biến động giá thường trở nên sắc nét hơn, và Bitcoin thường là tài sản chịu tác động đầu tiên thông qua độ sâu sổ lệnh mỏng hơn và biên độ râu nến lớn hơn.

Stablecoin nằm ở vị trí trung gian đặc biệt trong thị trường crypto: hoạt động như tiền mặt, nhưng lại được phát hành bởi tổ chức tư nhân, dựa trên danh mục dự trữ và cơ chế quy đổi mang nhiều đặc điểm của quỹ thị trường tiền tệ hơn là ứng dụng thanh toán.

Tuy vậy, trong giao dịch, stablecoin giữ một vai trò rất nhất quán: chúng là đại diện gần nhất cho “USD có thể sử dụng ngay” trong hệ sinh thái crypto.

Khi lượng stablecoin lưu hành tăng, việc mở vị thế rủi ro và đóng vị thế trở nên dễ tài trợ hơn. Khi nguồn cung đi ngang hoặc thu hẹp, cùng một dòng tiền có thể khiến giá di chuyển xa và nhanh hơn.

Khi nguồn cung stablecoin ngừng tăng, giá có thể biến động mạnh hơn chỉ với cùng một mức dòng vốn.

Bức tranh stablecoin qua hai con số

Tổng vốn hóa stablecoin hiện vào khoảng 307,92 tỷ USD, giảm 1,13% trong 30 ngày.

Mức giảm 1–2% nghe có vẻ nhỏ, nhưng trên thực tế lại ảnh hưởng đến tâm lý thị trường, vì nó cho thấy dòng tiền đang rút ra, đứng ngoài, hoặc được tái phân bổ sang khu vực khác.

Giảm 1% nguồn cung cũng làm thay đổi vi cấu trúc thị trường. Ít tài sản thế chấp stablecoin mới hơn đồng nghĩa với khả năng hấp thụ lệnh bán cưỡng bức kém hơn, khiến giá phải dịch chuyển xa hơn để tìm đủ thanh khoản đối ứng.

Với Bitcoin, điều này đặc biệt quan trọng vì stablecoin là tài sản định giá cơ sở trên hầu hết các sàn lớn, đồng thời là tài sản thế chấp nền tảng cho phần lớn đòn bẩy crypto, cũng như là cầu nối thanh khoản nhanh nhất giữa các sàn, blockchain, bàn OTC và tổ chức cho vay.

Stablecoin đã trở thành hạ tầng cốt lõi cung cấp độ sâu thị trường và “nhiên liệu” cho hoạt động giao dịch.

So sánh với M2 trong tài chính truyền thống

M2 là thước đo cung tiền mở rộng trong tài chính truyền thống, bao gồm tiền mặt và các tài sản có tính thanh khoản cao như chứng chỉ quỹ thị trường tiền tệ và tiền gửi ngắn hạn.

Nguồn cung stablecoin trả lời một câu hỏi thực tế cho trader: có bao nhiêu “USD dạng token” tồn tại trong phạm vi crypto để thanh toán giao dịch, ký quỹ và di chuyển giữa các nền tảng?

Vì vậy, khi nguồn cung chững lại — dù giá vẫn đang đi ngang — điều đó vẫn rất đáng chú ý, vì nó phản ánh điều kiện thanh khoản nền mà thị trường đang vận hành.

Với trader, nguồn cung cho biết hệ thống còn có thể tái sử dụng bao nhiêu tài sản thế chấp trước khi trượt giá tăng và rủi ro thanh lý cao hơn.

Nguồn cung thay đổi như thế nào: mint, burn và dự trữ

Nguồn cung stablecoin thay đổi theo vòng lặp đơn giản: phát hành (mint) khi USD đi vào danh mục dự trữ của tổ chức phát hành, và đốt (burn) khi người nắm giữ đổi token lấy USD.

Thị trường nhìn thấy số token lưu hành, còn phía sau là danh mục dự trữ — phần lớn nhà đầu tư không quan sát trực tiếp được.

Các nhà phát hành lớn ngày càng quản lý dự trữ theo mô hình danh mục tiền mặt kỳ hạn ngắn.

Tether công bố báo cáo dự trữ, số liệu lưu hành hằng ngày và các bản xác nhận định kỳ cho USDT.
Circle công bố minh bạch dự trữ và xác nhận bên thứ ba cho USDC, kèm trang minh bạch nêu rõ chu kỳ báo cáo và khung đảm bảo.

Thiết kế dự trữ này tạo liên kết cơ học giữa thanh khoản crypto và công cụ USD ngắn hạn. Khi phát hành ròng tăng, nhà phát hành thường bổ sung tiền mặt, repo và tín phiếu Kho bạc. Khi mua lại ròng tăng, họ phải chi trả bằng cách dùng tiền mặt, để tín phiếu đáo hạn hoặc bán tài sản thanh khoản.

Kaiko cho thấy mức sử dụng stablecoin có liên hệ trực tiếp với độ sâu thị trường và hoạt động giao dịch. Nghiên cứu từ Bank for International Settlements cũng chỉ ra dòng stablecoin có tương tác với khối lượng tín phiếu Kho bạc ngắn hạn, xem đây là một lực đo được trong thị trường tài sản an toàn.

Điều đó cho thấy nguồn cung stablecoin gắn với cả cách quản lý dự trữ truyền thống lẫn độ sâu thanh khoản trên các sàn crypto.

Điều gì đã thay đổi: quy mô ngừng mở rộng

Có thể chia nguyên nhân sụt giảm vốn hóa stablecoin thành hai nhóm lớn:

Nhóm một: mua lại ròng — vốn rời stablecoin để quay về USD, thường do giảm rủi ro, quản trị ngân quỹ, hoặc chuyển sang hệ thống ngân hàng và công cụ lợi suất bên ngoài crypto.

Nhóm hai: tái phân bổ — vốn vẫn nằm trong crypto nhưng dịch chuyển giữa nhà phát hành hoặc blockchain, khiến tổng vốn hóa đi ngang dù hoạt động vẫn cao.

Một tín hiệu cảnh báo đơn giản: vốn hóa giảm liên tục 30 ngày và kéo dài thêm hai tuần, đồng thời khối lượng chuyển khoản suy yếu.

21Shares từng áp dụng khung đánh giá tương tự trong giai đoạn căng thẳng: tổng nguồn cung stablecoin giảm khoảng 2% nhưng sau đó ổn định, trong khi khối lượng chuyển USDT 30 ngày vẫn ở mức rất lớn (khoảng 1,9 nghìn tỷ USD). Điểm quan trọng là tách bạch hai chiều: quy mô nguồn cung và mức độ sử dụng thực tế.

Co hẹp toàn thị trường hay chỉ xoay vòng

Cần phân biệt co hẹp diện rộng với xoay vòng giữa nhà phát hành và blockchain.

USDT hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất theo vốn hóa, tiếp theo là USDC với chu kỳ báo cáo và nhịp phát hành/đốt riêng. Ngoài ra còn nhiều stablecoin nhỏ hơn với nguồn cung biến động mạnh theo incentive, bridge và hoạt động theo chain.

Các dạng xoay vòng phổ biến gồm:

• Thay đổi cơ cấu nhà phát hành: trader chuyển giữa USDT và USDC theo sàn, rủi ro dự trữ cảm nhận, khu vực thanh toán hoặc hạn chế quyết toán.

• Thay đổi phân bổ theo chain: thanh khoản di chuyển giữa Ethereum, Tron và các chain khác khi phí và incentive thay đổi.

• Hiệu ứng bridge: tài sản bọc (wrapped) tạo méo số liệu tạm thời khi có các đợt di chuyển lớn.

Giảm 30 ngày trở nên đáng chú ý hơn nếu xuất hiện đồng thời ở nhiều nhà phát hành và nhiều trung tâm thanh toán lớn. Nó kém ý nghĩa hơn nếu vẫn đi kèm vận tốc luân chuyển cao, tồn kho sàn ổn định và giá đòn bẩy không đổi.

Bộ kiểm tra “độ đệm” thanh khoản

Nếu nguồn cung stablecoin là bảng cân đối, thị trường vẫn cần góc nhìn dòng tiền. Ba chỉ báo đủ để lập dashboard theo tuần:

Vận tốc: tiền còn đang luân chuyển không?
Nguồn cung giảm nhưng khối lượng chuyển vẫn cao thường cho thấy thanh khoản vẫn hoạt động, chỉ là trên nền nhỏ hơn.

Vị trí số dư: stablecoin nằm ở đâu?
Stablecoin trên sàn và bàn giao dịch chính là sức mua và tài sản thế chấp sẵn sàng. Nằm ngoài sàn có thể là thanh khoản nhàn rỗi, lưu trữ dài hạn hoặc vốn DeFi.

Giá đòn bẩy: phe Long có phải trả phí cao hơn?
Funding và basis phản ánh “lãi suất” của đòn bẩy. Khi nguồn cung stablecoin thắt chặt, chi phí giữ đòn bẩy thường tăng và cấu trúc vị thế trở nên mong manh hơn.

Thanh khoản mỏng thường là nguyên nhân chính khiến biến động tăng mạnh trong các đợt bán tháo.

Tác động đến biến động giá Bitcoin

Bitcoin vẫn có thể tăng trong môi trường nguồn cung stablecoin đi ngang, hoặc đi ngang lâu dù nguồn cung giảm. Khác biệt thể hiện rõ khi giá di chuyển nhanh.

Khi nguồn cung mở rộng, các nhịp giảm thường gặp lực mua đối ứng nhanh hơn, spread hẹp hơn và sóng thanh lý sớm tìm được bên bắt đáy.

Khi nguồn cung co lại, thị trường thiếu tài sản thế chấp mới để hấp thụ dòng bán cưỡng bức. Độ sâu spot mỏng hơn, chất lượng khớp lệnh kém hơn, và sóng thanh lý đi xa hơn trước khi gặp đủ thanh khoản.

Vì vậy, thay đổi 1% trong 30 ngày vẫn đáng quan tâm. Nó không dự báo hướng đi, nhưng cho biết “địa hình thanh khoản” — và mức độ dữ dội mà biến động có thể đạt tới.

Bộ quy tắc theo dõi hằng tuần

Một dashboard thực dụng nên cập nhật cùng một ngày mỗi tuần, gồm:

• Tổng vốn hóa stablecoin và thay đổi 30 ngày

• Phân bổ theo chain để xem thay đổi diện rộng hay cục bộ

• Vận tốc/khối lượng chuyển stablecoin trên các tuyến chính

• Funding và basis như chi phí đòn bẩy

Ba điều kiện cần thận trọng:

• Nguồn cung giảm trên 30 ngày

• Vận tốc cũng giảm trong cùng giai đoạn

• Chi phí đòn bẩy phe Long tăng và chất lượng khớp lệnh xấu đi

Đó là tín hiệu chế độ rủi ro cao hơn, cho thấy thị trường đang hoạt động với “độ đệm” thanh khoản thấp. Khi độ đệm biến mất, giá có xu hướng phản ứng mạnh hơn với cùng một tin tức.

Những điểm cần theo dõi tuần này

• Nguồn cung stablecoin (30 ngày): đà giảm có tiếp diễn không

• Khối lượng và vận tốc chuyển: tái sử dụng vốn hay hạ nhiệt diện rộng

• Số dư trên sàn: tài sản thế chấp sẵn sàng tăng hay khẩu vị rủi ro giảm

• Funding và basis: chi phí đòn bẩy có leo thang không

Kỷ luật cuối cùng là tách biệt cơ chế phát hành với tâm lý thị trường. Nguồn cung stablecoin là thước đo bảng cân đối. Khi bảng cân đối ngừng mở rộng, thị trường phụ thuộc nhiều hơn vào dòng vốn mới thực sự, catalyst rõ ràng và quản trị rủi ro chặt chẽ — đặc biệt trong bối cảnh quy mô stablecoin vẫn trên 300 tỷ USD nhưng không còn tăng theo tháng.

• Tether báo lãi hơn 10 tỷ USD năm 2025, tăng mạnh dự trữ trái phiếu Mỹ và vàng
• Các doanh nghiệp đang chuyển sang sử dụng stablecoin khi khối lượng giao dịch B2B tăng vọt
• Đây chính là khía cạnh sức mạnh của stablecoin mà không ai nhắc đến

Vương Tiễn