Sa mga umpúkan ng mga nagmamarunóng sa aming barangay, umáatikabó ang palitan ng kurò-kurò sa mga naisiwálat sa Kongreso kaugnay ng posibleng impeachment ni Vice President Sara Duterte. Pero isasantabi ko muna ang mga nakálap ko sa mga ekspértong pahila-hilata. (Basahin ‘nyo na lang muna ang Sara Duterte’s P6.7-B bank transactions don’t match her SALN declarations | AMLC says Sara Duterte got P14.8M from Samuel Uy, tagged ‘drug lord’ by critics | The men who had the correct bank records on Dutertes all along.)

Pahintulútan ninyo muna akong magkuwento ng paborito kong pag-usapan tuwing ganitong tag-araw. Ito ‘yung Tour of Luzon, ang taunang karera ng bisikleta kung saan hindi iniindá ng mga nag-uunahang rider ang halos umaapoy na init ng haring araw.

Ginamit ng inyong tambay ang salitang “haring araw” hindi dahil may pagkamakatà siya. Pero sa aking alaála, ang katagâng iyan ay nakakabit kay M1 Earl Sapelino, ang makasaysayang radio broadcaster na nagkokober ng Tour at pinakikinggan ng Filipino sports fans sa kanilang mga AM radio. Nung bata ako, nakikinig kami kay Manong Earl sa radyo; at nung naging sportswriter ako, nakasama ko si M1 sa pagsunod ng Tour.

Lagpas isang dekada kong sinundan bilang sportswriter ang summer cycling spectacle. Kasibulan iyon ng aking pagiging peryodísta. Pero bago ko pa kinoberan ang Tour, masúgid na fans na kami ng mga kapatid ko ng taúnang karera ng bisikleta. Nababasa namin araw-araw ang resulta sa mga páhayagán. Palibhasa wala pang internet noon, tangan pa ng mga tao ang kanilang mga radyo, at nakikinig habang hinihintay ang pagdaan ng mga siklista sa kani-kanilang mga bayan.

Ngayong taon, tinagurian ang makasaysayang karera na “MPTC Tour of Luzon 2026.” Gaganapin ito mula Abril 29 hanggang Mayo 13. Mag-uumpisa sa Calatagan, Batangas, at matapos sa Baguio City, at aabutin ng 14 stages. (BASAHIN: Filipinos tasked to defend turf as Tour of Luzon sets grander 2026 edition)

Unang tingin mo pa lang sa ruta, alam mong may kalupitán na ang Tour ngayong taon. Noong 2025 kasi, ang karerang binansagang “the Great Revival,” ay may 8 stages lang. Bitin, ‘ika nga, sa pananaw ng mga sanay na tulad ng tambay na ito. Walang masyadong pahírap ang ruta nung 2025.

Nang nakita ko ang mga photo at video nung pagtatapos ng Tour 2025, napansin ko hindi gaanong sunog ang mga siklista at malalaman pa ang katawan. Dati kasi, pagkatapos ng Tour, tostádo na ang mga survivor ng karera at pumayat at humpák na ang kanilang mukha — resulta ng parúsang inabot sa malupit na karera.

Babalik ngayon taon ang 2025 Tour champion na si Dae Yeong-Joo ng Korea. Halos ga-hiblá lang ang panalo ni Dae last year. Anim na segundo lang ang lamang ni Dae sa sumegundang si Jan Paul Morales. Si Morales bale ang best Filipino finisher ng Tour 2025.

Mula sa April 29 masusubukan ang tibay at galing ni Dae at Morales — kumbaga, magkakaalaman na. ‘Ika nga ni Jun Lomibao, Tour 2026 race director, sadyang tinaasan ang “degree of difficulty” ng ruta ngayong taon. Ito raw ay para gawing: “complete race [ang Tour 2026] and the champion a complete cyclist.”

Kung noong 2025 ay may 8 stages, ngayong 2026 ay may 14 stages na ang buong karera. Dinagdagan ito ng mahahabang patag na daanan at mas maraming akyatan. Sabi ni Lomibao: “The challenges are tougher-longer with climbs right at Stage 1 and in Stage 3, 4, 6, 10, 12, and 14. Two Hors Catégories in (10) Bessang Pass (Ilocos Sur) and (14) Kennon (Road paakyat ng Baguio).”  

Sa karera ng bisikleta na sumasailalim sa Union Cycliste Internationale (UCI), ang Hors Catégorie ay ang mga akyatang “beyond category.” Sa madaling salita, ‘yung parusang matatarik na ahon na kadalasa’y nasa dulo ng stage o karera ng araw na iyon. And Stage 10 ay 131.2 kms mula Candon City paakyat túngo sa tuktók ng makasaysayang Bessang Pass sa Cervantes, Ilocos Sur. Kung tama ang impormasyóng ibinigay ng Gemini (AI) ng Google, ito ang unang beses na may finish line ng Tour sa bayan ng Cervantes, ang tinaguriang summer capital ng Ilocos Sur. 

Ang ikalawang Hors Catégorie ay ang panghuling 14th stage mula Lingayen sa Pangasinan, paáhon ng Baguio via Kennon Road. Parusang akyatan ang rutang ito — nasa dulo na ng Tour, nasa pagtatapos pa ng stage ang ahon na matatarik at pa-zigzag. Ibig sabihin, walang buwélo at aasa lang sa natitirang lakas nila ang mga siklista.

Diyan magkakasubukan. Marahil lamáng ang may abilidad sa akyatan, pero hindi siya nakasisigurado sa magaling na siklistang strategic. Mahalaga din ang teamwork. Kahit mayroong individual champion, sa lahat ng Tour, makakamit lamang ang kampeonato sa tulong mga kakampi. Sila ang aalalay sa iyo, sila ang susubaybay sa iyo.

Mag-uuwi ng P1 million ang overall individual champion ng Tour, at meron ding P2 million sa overall team.

Sabi nga ni Lomibao: “All over the world, the majors (mga prestíhiyósong karera ng bisikleta), the climber always has the advantage over the sprinter. But in a 14-stage [long] race, the sprinter has all the chances to pile up in the GC (general category) in preparation for the climbs.”

Ang bawat yugto ng Tour ay may sari-sariling drama. Maraming kuwento ang namumuo sa bawat padyak araw-araw ng mga siklista sa tila nagbabagang kilo-kilometrong aspalto at konkrétong mga lansangan. Tulad ng pagkawala ng Pangasinan sa dominasyon ng mga kampeon ng Tour. Ang bagong lakas ng mga siklistang taga-Nueva Ecija. Ang rivalry nina Renato Dolosa ng Gubat, Sorsogon at pride ng Aritao, Nueva Vizcaya, na si Carlo Guieb. Madiskarte at estratéhikó si Dolosa, bukod sa pagiging mabóka. Si Guieb nama’y tahimik at napakagaling sa mga akyatan. Ensayado si Guieb sa mga ahon na highway ng Cordillera mula sa Nueva Vizcaya. 

Nandiyan din ang kuwento ng mga karaniwang magsasaka o newspaper boy na nagpupunyaging manalo man lang ng isang stage para makapag-uwi ng premyo. Sabi pa nga ng ibang siklista, may mga kapwa silang rider na nakikiusap kung maaaring pagbigyan silang pumuwesto sa harapan ng grupo kahit sandali para lang makita ng mga ka-baryo nila kapag dumaan doon ang Tour main pack o peloton. 

Tuwing tag-araw, kapag nag-umpisa na ang karera, ang Tour lang ang pinag-uusapang sports event sa Pilipinas. ‘Ika nga sa Ingles, “all others are moved to the backburner.” Kahit ang noo’y sikat na ligang PBA, nagmemenor sa iskedyul ng mga laro, umiiwas sumabay sa Tour sa pag-agaw ng pansin ng publiko.

Halata bang excited ang tambay na ito sa Tour 2026?

Sa pananaw ni Lomibao: “It’s anybody’s race, it’s long, it’s tough because of the climbs — but it boils down to strategy, the team’s best getting all the support from his domestiques (mga kakampi). But it remains anybody’s race because all the elements are there to survive.”

Ngapala, itong si Commissaire Lomibao ay dati ring sportswriter na nakasama naming magkober ng Tour. At tuwing may finish line ng Tour sa Dagupan, siguradong mayroon libreng hapunan at inuman ang Team Media sa bahay ng mga Lomibao.

Good luck sa lahat ng kasali sa Tour 2026, maging mga siklista, organizer, race official. At, higit sa lahat, keep safe. – Rappler.com

Si Chito de la Vega ay Tambay ng Rappler dalawang beses kada buwan. Kasama rin siya sa mga anchor-host ng programang Balita Kwento Serbisyo ng DZME 1530.