Zijn aanhoudende valse verklaringen over menigtegrootte, verkiezingsuitslagen en de geboorteplaats van zijn vader krijgen tegenwoordig nauwelijks persaandacht.
Bovendien lijkt de erkenning dat Trump liegt weinig impact te hebben gehad. Tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen van 2024 erkende vicepresidentskandidaat JD Vance dat Trumps verhaal dat Haïtiaanse immigranten huisdieren aten in Ohio was "gecreëerd". Die bekentenis had geen waarneembaar effect op Trumps populariteit. Sterker nog, sommige metingen geven aan dat Trumps aanhangers zijn onwaarachtigheid bewonderen.
Meer recentelijk zijn de dingen echter veranderd. Gegevens wijzen nu op toenemend spijt en teleurstelling onder zijn achterban.
Het falen van de regering om overtuigende berichtgeving over de oorlog in Iran, de Epstein-dossiers, de invoertarieven en inflatie vol te houden, heeft sommige aanhangers het gevoel gegeven dat ze door Trump zijn bedrogen en in de steek gelaten.
De recente goedkeuringscijfers van de president registreren deze verschuiving.
Dit zou kunnen suggereren dat inspanningen voor feitencontrole hun vruchten afwerpen. Maar als filosoof die de cognitieve en emotionele aspecten van burgerschap bestudeert, denk ik dat dit onjuist is. Er is een betere verklaring waarom Trumps volgers op dit moment negatief reageren op zijn beweringen.
Wanneer leugens geen leugens zijn
Hoewel feitencontrole succesvol kan zijn in het vaststellen van de feiten bij mensen die nog geen mening hebben gevormd, is het over het algemeen ineffectief bij ware gelovigen. Zodra iemand een mening heeft gevormd, kan het ontkrachten van hun overtuiging averechts werken en hen ertoe aanzetten zich nog sterker aan hun vergissing te binden.
Om de opkomende verschuiving binnen Trumps achterban te verklaren, moet men elders kijken. Specifiek denk ik dat het vereist dat men het idee loslaat dat Trumps meest buitensporig valse verklaringen überhaupt leugens zijn.
Ik realiseer me dat dit vreemd kan klinken.
Laten we om dit uit te leggen beginnen met op te merken dat het verrassend moeilijk is om een adequate definitie van liegen te geven. Intuïtieve karakteriseringen – "Een leugen is iets dat niet waar is" – schieten tekort.
Liegen is bijvoorbeeld niet slechts het uiten van een onwaarheid. Eerlijke vergissingen en uitspraken die voortkomen uit geheugenlacunes zijn geen leugens. Je zou in plaats daarvan kunnen zeggen dat liegen het opzettelijk beweren is van wat men weet dat vals is.
Maar dat werkt ook niet.
President Bill Clinton loog toen hij beweerde dat "er geen seksuele relatie is", wat op het moment dat hij het zei, waar was.
Op zijn minst moet de definitie van liegen het spreken omvatten met het doel het publiek een onwaarheid te laten aannemen. Maar dat zou toneelspelers leugenaars maken.
We zouden in plaats daarvan moeten zeggen dat liegen een kwestie is van spreken met de intentie om te misleiden. Hoewel er moeilijkheden blijven, is dat een werkbare definitie.
Verraad door minachting
Gezien het gemak waarmee veel van Trumps valse verklaringen worden ontkracht, denk ik dat het onwaarschijnlijk is dat hij iemand probeert te misleiden. Niemand gelooft echt dat Trump acht oorlogen heeft gestopt, de inflatie heeft verslagen, benzineprijzen onder de $ 2 heeft gebracht, een deal heeft gesloten met de CEO van Sharpie of 100% goedkeuring heeft voor zijn militaire inval in Iran – allemaal dingen die hij heeft gezegd.
Aangezien hij niet probeert te misleiden, liegt Trump niet wanneer hij dergelijke beweringen doet. In plaats daarvan doet hij iets heel anders, iets dat aantoonbaar schadelijker is.
Vanuit mijn perspectief als politiek filosoof geven deze en andere soortgelijke beweringen aan dat hij vals spreekt als een manier om zijn tegenstanders te kleineren of te sarren. Door resoluut ongelooflijke onwaarheden te beweren, drukt Trump minachting uit. Hij bespot de journalistiek, waardoor verslaggevers feitelijk gedwongen worden verhalen te schrijven over zijn ongelooflijke uitspraken, waardoor hij indirect de nieuwscyclus controleert.
Het lijkt mij dat zijn doel niet is om iemand te overtuigen, maar eerder om aan de pers, en misschien ook aan zijn oppositie, te verklaren: "Jullie kunnen me niet stoppen." Voor een politieke beweging die geworteld is in het idee dat de Amerikaanse politiek een moeras is dat gedraineerd moet worden, is Trumps uitdagende stijl succesvol geweest.
Maar hier zit de angel. Het lijkt erop dat Trumps aanhangers nu beginnen te voelen dat ook zij aan de ontvangende kant van zijn minachting staan.
Zijn recente beweringen dat de prijzen van boodschappen dalen, zijn invoertarieven werken, de economie bruist en de operatie in Iran een "kleine excursie" is die al succesvol is geweest, zijn niet alleen overduidelijke onwaarheden.
Door ze te beweren, kleineert Trump degenen die de gevolgen moeten dragen van een worstelende economie en een slecht doordachte oorlog. Vanuit dit perspectief is de verschuiving binnen zijn achterban niet te wijten aan hun besef dat Trump liegt. Het is dat hij hen heeft verraden.
Robert B. Talisse, W. Alton Jones Professor of Philosophy, Vanderbilt University
Dit artikel is opnieuw gepubliceerd van The Conversation onder een Creative Commons-licentie. Lees het originele artikel.
