Turkmenistan legaliseert cryptomining maar verbiedt het als betaalmiddel – Wat is de addertje onder het gras?

Turkmenistan heeft een zeldzame stap gezet door cryptocurrency mining en handelstransacties te legaliseren, terwijl tegelijkertijd een harde lijn wordt getrokken tegen het gebruik van digitale activa als betaalmiddel.

De maatregel, eind november door president Serdar Berdimuhamedov ondertekend en met ingang van 1 januari 2026 van kracht, markeert een grote beleidsomslag voor een van 's werelds meest gesloten en streng gecontroleerde economieën.

Turkmenistan beëindigt cryptoverbod met centrale bank aan het roer

Onder de nieuwe "Wet op Virtuele Activa" zijn cryptocurrency mining en handel nu toegestaan, maar alleen binnen een streng gereguleerd kader onder toezicht van de centrale bank van het land.

Digitale activa vallen onder het burgerlijk recht en er is een licentieregime ingevoerd voor beurzen, bewaardiensten en miningactiviteiten.

De wetgeving is echter expliciet dat cryptocurrencies niet zullen worden erkend als wettig betaalmiddel, valuta of effecten, en niet kunnen worden gebruikt om te betalen voor goederen of diensten binnen het land.

De structuur van de wet weerspiegelt het bredere economische en politieke model van Turkmenistan. Alle miners, of het nu individuen of bedrijven zijn, moeten hun apparatuur en activiteiten registreren bij de autoriteiten.

Beurzen zijn onderworpen aan verplichte ken-uw-klant- en anti-witwasregels, anonieme wallets zijn verboden en reclame is streng beperkt.

Kredietinstellingen mogen geen cryptodiensten aanbieden en toezichthouders behouden de bevoegdheid om activiteiten stop te zetten of tokenuitgiftes nietig te verklaren indien nodig geacht.

De centrale bank is ook gemachtigd om specifieke gedistribueerde grootboeksystemen goed te keuren, waardoor activiteit effectief wordt gestuurd naar toegestane en nauwlettend gecontroleerde netwerken.

Het besluit komt na jaren van een bijna totaal verbod op cryptoactiviteit. Voordat de wet werd ondertekend, waren mining en handel illegaal, en vielen autoriteiten periodiek ongeregistreerde operaties binnen en besloegen apparatuur in beslag.

Desondanks bestond er een ondergrondse cryptogemeenschap, die opereerde via VPN's, peer-to-peer platforms en verborgen mining-installaties om internetbeperkingen en handhaving te omzeilen.

Betrouwbare gegevens over de omvang van die gemeenschap waren schaars, maar prognoses suggereren dat tegen eind 2026,

Turkmenistan bijna 500.000 cryptocurrency gebruikers zou kunnen hebben, wat ongeveer 6,4 procent van de bevolking vertegenwoordigt, naarmate activiteit naar de legale sfeer verschuift.

Overvloedige energie ontmoet kwetsbaar net in Turkmenistans cryptogok

Energiebeschikbaarheid is een van de factoren die aandacht trekken naar Turkmenistans beleidswijziging.

Het land heeft overvloedige aardgasreserves en produceert meer elektriciteit dan het verbruikt, met een geïnstalleerd opwekkingsvermogen van meer dan 5,4 gigawatt tegen een piekbinnenlandse vraag van ongeveer 4,3 gigawatt.

Lage energiekosten zouden het land in theorie aantrekkelijk kunnen maken voor energie-intensieve crypto mining. Analisten merken echter op dat de belangrijkste uitdaging ligt in het elektriciteitsnet zelf.

Veel van de transmissie- en distributie-infrastructuur dateert uit het Sovjet-tijdperk en lijdt onder frequente stroomuitval, inefficiënties en problemen met stroomkwaliteit.

Hoewel het opwekkingsvermogen voldoende is, roept het gebrek aan netstabiliteit vragen op of grootschalige, industriële mining betrouwbaar kan functioneren zonder substantiële particuliere investeringen in toegewijde infrastructuur en stroomconditioneringssystemen.

Het nieuwe cryptokader staat ook tegen de achtergrond van Turkmenistans kwetsbare valuta-omgeving.

De nationale valuta, de Turkmeense manat, blijft het enige wettige betaalmiddel, en de overheid handhaaft strikte controles om deze te beschermen.

De officiële wisselkoers is al lang vastgesteld op ongeveer 3,5 manat per Amerikaanse dollar, terwijl naar verluidt een veel zwakkere koers bestaat op de zwarte markt, wat devaluatiedruk en kapitaalcontroles weerspiegelt.

Officiële inflatiegegevens zijn beperkt, maar hoge inflatie wordt algemeen vermoed, wat bijdraagt aan informele dollarisering voor besparingen en grotere transacties.

Door crypto als betaalmiddel te verbieden, lijken de autoriteiten vastbesloten te zijn om te voorkomen dat digitale activa concurreren met de manat of monetaire controle verzwakken.