Ripple thắng thế trên Phố Wall và tại Anh, nhưng XRPL mất người dùng nhanh chóng

Bước sang năm 2026, thị trường XRP đang bị chia cắt rõ rệt thành hai thực tại khác nhau.

Một mặt, giao dịch XRP dưới “lớp vỏ tổ chức” (institutional wrapper) đang phát triển mạnh, được hậu thuẫn bởi nguồn cung trên sàn ngày càng thu hẹp và hạ tầng doanh nghiệp ngày càng hoàn thiện. Mặt khác, nền kinh tế on-chain cốt lõi lại phát đi nhiều tín hiệu cảnh báo, khi các chỉ số hoạt động suy yếu dù Phố Wall ngày càng gia tăng mức độ hiện diện.

Sự phân kỳ này tạo ra một bức tranh đầu tư phức tạp, nơi nhu cầu tài chính đối với XRP ngày càng tách rời khỏi mức độ sử dụng thực tế của XRP Ledger (XRPL).

Trong khi bản thân tài sản XRP đang hưởng lợi từ cấu trúc cung thuận lợi và môi trường pháp lý rõ ràng hơn, thì mạng lưới đứng sau nó lại gặp khó trong việc giữ chân thanh khoản và người dùng.

Kết quả là một thị trường đầy tín hiệu trái chiều: nguy cơ sốc cung tiềm tàng va chạm trực diện với một hệ sinh thái on-chain đang bị “rỗng hóa”.

Luận điểm tăng giá

Luận điểm ủng hộ XRP trong giai đoạn đầu năm 2026 mang tính cấu trúc nhiều hơn là đầu cơ giá.

Dù biến động giá thường chiếm trọn tiêu đề, nhưng “đường ống” vận hành của thị trường lại cho thấy bối cảnh nguồn cung đang thắt chặt, nghiêng về phe mua.

Chất xúc tác rõ ràng nhất đến từ dòng vốn đổ vào các ETF giao ngay. Kể từ khi ETF XRP giao ngay đầu tiên tại Mỹ ra mắt vào tháng 11/2025, các sản phẩm này đã thu hút khoảng 1,3 tỷ USD dòng tiền ròng tích lũy.

Giai đoạn đầu vận hành đúng như kỳ vọng của những người ủng hộ: một “khoảng chân không” được quản lý chặt chẽ, hút bớt nguồn cung lưu thông và phát tín hiệu rằng dòng tiền mới đã chính thức nhập cuộc.

Dữ liệu on-chain từ CryptoQuant cho thấy lượng XRP nắm giữ trên Binance đã giảm xuống còn 2,6 tỷ token, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2024. So với đỉnh gần 3,25 tỷ token vào cuối năm 2025, đây là sự sụt giảm rất lớn về thanh khoản sẵn sàng bán ra.

Khi dự trữ trên sàn giảm mạnh, điều này thường phản ánh việc nhà đầu tư chuyển tài sản sang tự lưu ký hoặc ví lạnh, đồng nghĩa với tâm lý nắm giữ dài hạn.

Đáng chú ý, xu hướng thắt chặt nguồn cung cũng xuất hiện trên các sàn Hàn Quốc như Upbit, một trung tâm thanh khoản quan trọng của XRP. Dòng rút khỏi Upbit đang tăng tốc, tái hiện mô hình từng xuất hiện vào tháng 11/2024, ngay trước khi XRP tăng giá từ 0,50 USD lên 3,29 USD.

Hành vi của cá voi cũng củng cố luận điểm khan hiếm. Dòng XRP từ các ví lớn nạp lên Binance đã giảm đều kể từ khi đạt đỉnh vào giữa tháng 12. Dù cá voi vẫn chiếm khoảng 60,3% tổng dòng chảy, con số này đã giảm mạnh so với mức trên 70% chỉ vài tuần trước đó.

Điều này cho thấy các nhà đầu tư lớn có thể đã hoàn tất giai đoạn phân phối ngắn hạn và đang chuẩn bị cho chu kỳ tái tích lũy.

Song song với cấu trúc thị trường, hệ sinh thái XRP cũng đang xây dựng các “đường ray tổ chức” thực sự tại ba khu vực lớn.

Tại Anh, Ripple chính thức mở rộng hiện diện vận hành, cho thấy tham vọng cắm rễ sâu hơn vào hạ tầng tài chính London trong bối cảnh khung pháp lý ngày càng rõ ràng. Động thái này đặc biệt đáng chú ý khi gần 90% công ty crypto không đáp ứng được yêu cầu đăng ký của FCA.

Nỗ lực này song hành với Nhật Bản, nơi Asia Web3 Alliance Japan vừa khởi động chương trình hỗ trợ startup phát triển các giải pháp tuân thủ trên XRPL.

Ở cấp độ doanh nghiệp, Evernorth Holdings – được Ripple hậu thuẫn – đã công bố hợp tác chiến lược với Doppler Finance nhằm nâng cao quản lý ngân quỹ và thanh khoản tổ chức trên XRPL. Khác với các cập nhật hướng tới bán lẻ, liên minh này nhắm trực tiếp vào hạ tầng cốt lõi của tài chính truyền thống, đặt nền móng cho dòng vốn quy mô lớn hoạt động on-chain.

Luận điểm giảm giá

Nếu bức tranh nguồn cung trông khá vững chắc, thì hồ sơ nhu cầu của chính mạng lưới XRPL lại đang phát tín hiệu đáng lo ngại.

Luận điểm giảm giá cốt lõi nằm ở nguy cơ XRP trở thành một tài sản “trên giấy”, được giao dịch chủ yếu qua ETF và phái sinh, nhưng ít khi được sử dụng trên sổ cái gốc của mình.

Vết nứt đầu tiên trong câu chuyện tổ chức xuất hiện vào ngày 7/1, khi các ETF XRP giao ngay ghi nhận dòng vốn rút ròng 40,8 triệu USD, chấm dứt chuỗi ngày tạo lập liên tục.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu ETF không phải là lực mua một chiều, mà là một “van hai chiều” có thể khuếch đại áp lực bán nhanh chóng, tương tự như cách nó từng đẩy giá đi lên.

Đáng lo hơn là sự áp đảo của thị trường phái sinh so với giao ngay. Dữ liệu CoinGlass đầu tháng 1 cho thấy hợp đồng mở XRP đạt khoảng 4,5 tỷ USD, mức cao nhất kể từ sự cố ngày 10/10 khiến gần 20 tỷ USD bị xóa sổ khỏi thị trường crypto.

Khối lượng hợp đồng tương lai 24 giờ của XRP cũng tăng vọt, đạt đỉnh trên 13 tỷ USD, trong khi khối lượng giao ngay chỉ quanh mức 3 tỷ USD.

Khi phái sinh lấn át giao ngay ở quy mô như vậy, quá trình hình thành giá sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào đòn bẩy, thanh lý, funding rate và hoạt động phòng hộ, thay vì nhu cầu sử dụng tự nhiên. Cấu trúc này khiến XRP dễ tổn thương trước các đợt “risk-off” dữ dội, không phản ánh giá trị dài hạn của dự án.

Bên dưới lớp giao dịch, các chỉ số sinh tồn on-chain của XRPL khá yếu. Theo DeFiLlama, tổng giá trị khóa (TVL) của mạng chỉ đạt 72,76 triệu USD, rất nhỏ so với các blockchain hiệu suất cao khác.

Doanh thu mạng lưới cũng đáng thất vọng, chỉ khoảng 1.000 USD phí mỗi ngày. Dù phí thấp là lợi thế cho thanh toán, nó đồng thời phản ánh việc XRPL không tạo ra nhiều giá trị kinh tế từ hoạt động của mình.

Các chỉ số sử dụng còn cho thấy xu hướng suy giảm rõ rệt. Sàn DEX trên XRPL ghi nhận khối lượng giao dịch hàng ngày chỉ khoảng 86.000 USD vào đầu tháng 1, với khối lượng 7 ngày giảm khoảng 53%, còn 425.000 USD.

Thống kê hàng tháng từ XPMarket xác nhận xu hướng này: số trader hoạt động trên DEX giảm từ khoảng 27.900 vào tháng 11 xuống 16.700 trong tháng 12, trong khi khối lượng lao dốc từ 259,3 triệu USD xuống 166,2 triệu USD.

Ngay cả điểm sáng hiếm hoi là stablecoin cũng đi kèm dấu hỏi. Dù vốn hóa stablecoin trên XRPL tăng 33% theo tuần lên 406 triệu USD, chủ yếu nhờ RLUSD, nhưng bức tranh thanh khoản tổng thể lại bị phân mảnh.

Vốn hóa RLUSD toàn thị trường đạt 1,336 tỷ USD, cho thấy phần lớn nguồn cung đang nằm trên Ethereum thay vì XRPL. Điều này hàm ý rằng các sản phẩm của Ripple đang được chấp nhận, nhưng chủ yếu trên các blockchain đối thủ – nơi thanh khoản DeFi đã sẵn có – còn XRPL chỉ đóng vai trò tuyến thanh toán thứ cấp.

Điều này có ý nghĩa gì với XRP?

Sự phân kỳ giữa hai thực tại này sẽ định hình câu chuyện XRP trong năm 2026.

Hiện tại, XRP đang được giao dịch như một công cụ tài chính mang tính vĩ mô, được “bọc” bởi các cấu trúc tổ chức và tách rời khỏi sức khỏe nội tại của hệ sinh thái.

Những “tín hiệu trái chiều” mang tính cấu trúc. Một bên là nguy cơ sốc cung đến từ dự trữ sàn suy giảm và sự trưởng thành của các sản phẩm ETF, tạo ra mặt bằng giá tương đối cao. Bên còn lại là sự teo tóp của thanh khoản DEX và dòng stablecoin dịch chuyển sang Ethereum, phản ánh thất bại trong việc chuyển hóa sự quan tâm tài chính thành mức độ gắn bó on-chain.

Năm tới nhiều khả năng sẽ được quyết định bởi việc khoảng cách này có được thu hẹp hay không. Nếu RLUSD và các quan hệ đối tác như Evernorth – Doppler có thể kéo thanh khoản quay trở lại XRPL, mạng lưới này có thể biện minh cho định giá hiện tại bằng hoạt động nền tảng thực chất.

Ngược lại, nếu giao dịch “lớp vỏ” tiếp tục phồn thịnh trong khi blockchain vẫn trống rỗng, XRP có nguy cơ trở thành một phương tiện đầu cơ thuần túy dành cho Phố Wall.

• XRP hướng tới mốc 3 USD nhờ dòng tiền ETF và lực mua bán lẻ
• Giá XRP được dự báo tăng lên 8 USD nhờ ba động lực chính
• Vì sao XRP vượt trội hơn Bitcoin và Ether vào đầu năm 2026?

Vương Tiễn