อินโดนีเซียกำลังเดินหน้าเพิ่มความเข้มงวดในการทำตลาดคริปโตและสินทรัพย์ทางการเงินดิจิทัลอื่นๆ บนโซเชียลมีเดีย โดยกำหนดให้อินฟลูเอนเซอร์บางรายต้องถือใบรับรองความสามารถก่อนที่จะสามารถแนะนำผลิตภัณฑ์เหล่านี้ได้ การเปลี่ยนแปลงนี้ออกโดยหน่วยงานกำกับดูแลทางการเงินของประเทศ มีเป้าหมายเพื่อนำกิจกรรม "อินฟลูเอนเซอร์ทางการเงิน" เข้าสู่กฎการปฏิบัติตามข้อกำหนดที่ชัดเจนยิ่งขึ้น เมื่อการกำกับดูแลการโปรโมตออนไลน์ขยายตัวมากขึ้น
ภายใต้ระเบียบสำนักงานคณะกรรมการกำกับบริการทางการเงิน (OJK) ฉบับที่ 6 ปี 2026 ที่ประกาศเมื่อวันพุธ บุคคลที่แนะนำสินทรัพย์ดิจิทัลต้องได้รับใบรับรองความสามารถที่เกี่ยวข้อง เว้นแต่จะได้รับความคุ้มครองภายใต้ข้อกำหนดการออกใบอนุญาตแยกต่างหากแล้ว กฎนี้ยังจำกัดว่าโทเคนใดที่สามารถแนะนำได้ และวิธีการผลิตและเผยแพร่เนื้อหาส่งเสริมการขาย
หน่วยงานกำกับดูแลของอินโดนีเซียกำลังมุ่งเป้าไปที่บทบาทตัวกลางที่อินฟลูเอนเซอร์มักทำหน้าที่เชื่อมระหว่างผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ได้รับการกำกับดูแลกับผู้ชมรายย่อย ระเบียบของ OJK สร้างเส้นทางการปฏิบัติตามข้อกำหนดสำหรับผู้ที่แนะนำสินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งเป็นแนวทางที่ออกแบบมาเพื่อลดความเสี่ยงที่การโปรโมตจะดำเนินการนอกกรอบความรับผิดชอบที่ใช้กับบริษัทการเงินที่ได้รับใบอนุญาต
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ระเบียบระบุว่าบุคคลที่แนะนำสินทรัพย์ดิจิทัลต้องถือใบรับรองความสามารถ เว้นแต่จะปฏิบัติตามข้อกำหนดการออกใบอนุญาตภายใต้ระบบแยกต่างหากอยู่แล้ว ทั้งนี้เพื่อให้มั่นใจว่าอินฟลูเอนเซอร์ที่เข้าร่วมในกิจกรรมส่งเสริมการขายมีความสามารถที่จำเป็นในการดำเนินการภายในความคาดหวังของหน่วยงานกำกับดูแลสำหรับการสื่อสารในภาคการเงิน
กฎนี้ยังจำกัดขอบเขตของสินทรัพย์และคู่สัญญาที่อินฟลูเอนเซอร์สามารถกล่าวถึง โดยอินฟลูเอนเซอร์ถูกจำกัดให้แนะนำเฉพาะสินทรัพย์ดิจิทัลที่จดทะเบียนในตลาดแลกเปลี่ยนที่ได้รับอนุญาตเท่านั้น ในด้านบริการ ผู้ให้บริการที่อินฟลูเอนเซอร์แนะนำต้องมีใบอนุญาตด้วยตนเอง เพื่อให้มั่นใจว่าทั้งสถานะการจดทะเบียนของสินทรัพย์และสถานะด้านกฎระเบียบของผู้ให้บริการสอดคล้องกับกรอบที่ OJK พยายามบังคับใช้
สุดท้าย ระเบียบของ OJK กำหนดให้แคมเปญการตลาดต้องดำเนินการผ่านธุรกิจบริการทางการเงินที่ได้รับการกำกับดูแล ซึ่งรับผิดชอบเนื้อหาส่งเสริมการขาย จากนั้นแคมเปญเหล่านั้นต้องเผยแพร่ผ่านช่องทางการสื่อสารทางการของธุรกิจ ในทางปฏิบัติ สิ่งนี้เปลี่ยนความรับผิดชอบจากเนื้อหาที่นำโดยอินฟลูเอนเซอร์ที่ไม่ได้รับการจัดการไปสู่หน่วยงานที่ได้รับการกำกับดูแลซึ่งต้องเป็นเจ้าของและจัดการเนื้อหาส่งเสริมการขาย
ข้อความที่ตัดตอนมาจากการประกาศของ OJK ที่แปลโดยเครื่อง ที่มา: OJK
อินโดนีเซียไม่ได้ดำเนินการโดยลำพัง ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หน่วยงานกำกับดูแลในหลายเขตอำนาจศาลได้ชี้แจงว่าการโปรโมตบนโซเชียลมีเดียสามารถอยู่ภายใต้กฎบริการทางการเงินที่มีอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเนื้อหาของอินฟลูเอนเซอร์มีลักษณะเป็นคำแนะนำ การจัดการผลิตภัณฑ์ หรือการตลาดที่คล้ายกับโฆษณาทางการเงินที่ได้รับอนุญาต
ในออสเตรเลีย คณะกรรมการหลักทรัพย์และการลงทุนออสเตรเลีย (ASIC) ได้จัดการกับปัญหานี้ในเดือนมีนาคม 2022 โดยระบุว่าอินฟลูเอนเซอร์อาจต้องมีใบอนุญาตบริการทางการเงินหากเนื้อหาของพวกเขามีลักษณะเป็นคำแนะนำทางการเงินหรือช่วยจัดการธุรกรรม ASIC ยังเตือนด้วยว่าบริษัทการเงินที่มีใบอนุญาตอาจต้องรับผิดชอบต่อการกระทำผิดที่เกี่ยวข้องกับอินฟลูเอนเซอร์ที่พวกเขาจ้าง
ในสหราชอาณาจักร หน่วยงานกำกับดูแลทางการเงิน (FCA) ออกแนวทางในปี 2024 โดยระบุว่าอินฟลูเอนเซอร์ที่ไม่ได้รับอนุญาตอาจกระทำความผิดทางอาญาหากโปรโมตผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลโดยไม่ได้รับการอนุมัติจากบริษัทที่ได้รับอนุญาตอย่างเหมาะสม จุดยืนของ FCA สะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดการบังคับใช้: การโปรโมตของอินฟลูเอนเซอร์ถูกมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศการตลาดที่ได้รับการกำกับดูแล ไม่ใช่เพียงแค่การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ
แนวทางของสหราชอาณาจักรเห็นได้ชัดเจนยิ่งขึ้นในกิจกรรมการบังคับใช้ เมื่อวันที่ 24 เมษายน FCA เป็นผู้นำแคมเปญระดับนานาชาติ "สัปดาห์แห่งการดำเนินการ" ต่อต้านฟินฟลูเอนเซอร์ผิดกฎหมาย โดยมีหน่วยงานกำกับดูแล 17 แห่งเข้าร่วม ความพยายามนี้รวมถึงการดำเนินการบังคับใช้ งานสร้างความตระหนักให้ผู้บริโภค และโปรแกรมการศึกษาที่มุ่งเป้าไปที่อินฟลูเอนเซอร์ที่ต้องการดำเนินงานอย่างรับผิดชอบ
ตาม FCA ได้ยื่นคำร้องขอลบบัญชี 120 รายการ ครอบคลุมโฆษณาทางการเงินผิดกฎหมาย 1,267 รายการ ที่เข้าถึงบัญชีโซเชียลมีเดียในสหราชอาณาจักรอย่างน้อย 2.3 ล้านบัญชี ขนาดของการลบบัญชีแสดงให้เห็นว่าทำไมหน่วยงานกำกับดูแลจึงให้ความสำคัญกับแพลตฟอร์มและช่องทางการเผยแพร่มากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ใช่เฉพาะกับตัวอินฟลูเอนเซอร์เท่านั้น
แนวทาง ASIC (มีนาคม 2022)
แนวทาง FCA (2024)
ข่าวประชาสัมพันธ์ "สัปดาห์แห่งการดำเนินการ" ของ FCA
นอกเหนือจากกฎทั่วไปสำหรับอินฟลูเอนเซอร์ หน่วยงานกำกับดูแลบางแห่งได้เริ่มสร้างข้อจำกัดการตลาดเฉพาะสำหรับคริปโต ในปี 2025 ฟิลิปปินส์ได้นำกฎมาใช้ที่ครอบคลุมการรับรองและรูปแบบการโปรโมตแบบชำระเงินในช่องทางดิจิทัล รวมถึงโพสต์โซเชียลมีเดีย พอดแคสต์ ไลฟ์สตรีม และเนื้อหาการศึกษาแบบชำระเงินบางประเภท
ภายใต้กรอบของฟิลิปปินส์ ผู้ให้บริการสินทรัพย์คริปโตต้องเปิดเผยนักการตลาดบุคคลที่สามที่ได้รับอนุญาตต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ แนวทางนี้มีเป้าหมายเพื่อทำให้เครือข่ายส่งเสริมการขายสามารถตรวจสอบย้อนกลับและรับผิดชอบได้มากขึ้น ซึ่งหมายความว่าแม้การตลาดจะดำเนินการโดยอินฟลูเอนเซอร์ การอนุญาตและความรับผิดชอบพื้นฐานต้องยังคงเชื่อมโยงกับผู้ให้บริการที่ได้รับการกำกับดูแล
แบบจำลองของฟิลิปปินส์สะท้อนให้เห็นถึงตรรกะของแนวทาง OJK ของอินโดนีเซีย: ลดพื้นที่สีเทาที่อินฟลูเอนเซอร์สามารถขยายข้อเสนอคริปโตในขณะที่หน่วยงานที่ได้รับการกำกับดูแลอ้างการกำกับดูแลที่จำกัด โดยการกำหนดให้เปิดเผยและจัดระเบียบการออกใบอนุญาต หน่วยงานกำกับดูแลพยายามให้แน่ใจว่ากิจกรรมส่งเสริมการขายสามารถเชื่อมโยงกลับไปยังผู้เข้าร่วมตลาดที่ได้รับอนุญาต
ข้อจำกัดการตลาดคริปโตของ SEC ฟิลิปปินส์ (2025)
สำหรับผู้ชมรายย่อย คำแนะนำที่ขับเคลื่อนโดยอินฟลูเอนเซอร์อาจรู้สึกเหมือนเป็นคำแนะนำส่วนตัวมากกว่าการตลาดอย่างเป็นทางการ แต่ศักยภาพในการสร้างความเสียหายก็คล้ายกับการโฆษณาแบบดั้งเดิม โดยการกำหนดให้มีใบรับรองความสามารถ จำกัดการแนะนำสินทรัพย์เฉพาะรายการในตลาดแลกเปลี่ยนที่ได้รับอนุญาต และยืนกรานว่าเนื้อหาส่งเสริมการขายต้องได้รับการจัดการโดยธุรกิจที่ได้รับการกำกับดูแล OJK กำลังกระชับห่วงโซ่ความรับผิดชอบอย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับตลาด การเปลี่ยนแปลงนี้อาจมีอิทธิพลต่อวิธีที่แบรนด์คริปโตจัดสรรงบประมาณและวิธีที่ตลาดแลกเปลี่ยนและผู้ให้บริการมีส่วนร่วมกับผู้โปรโมต หากอินฟลูเอนเซอร์ต้องถือใบรับรองหรืออยู่ภายใต้โครงสร้างการออกใบอนุญาต และหากเนื้อหาส่งเสริมการขายต้องมาจากหน่วยงานที่ได้รับการกำกับดูแลผ่านช่องทางทางการ ต้นทุนการปฏิบัติตามข้อกำหนดก็จะเพิ่มขึ้น พร้อมกับแรงจูงใจสำหรับบริษัทที่ได้รับการกำกับดูแลในการทำให้กระบวนการทางการตลาดของตนเป็นทางการ
ในขณะเดียวกัน การมุ่งเน้นของหน่วยงานกำกับดูแลในการบังคับใช้ ซึ่งเห็นได้จากตัวเลขการลบบัญชีในสหราชอาณาจักร บ่งชี้ว่าการปฏิบัติตามข้อกำหนดในอนาคตน่าจะถูกตัดสินจากผลลัพธ์ในทางปฏิบัติ เช่น ว่าการโปรโมตที่ผิดกฎหมายสามารถถูกลบได้อย่างรวดเร็วหรือไม่ และเนื้อหาส่งเสริมการขายสามารถเชื่อมโยงกับฝ่ายที่ได้รับอนุญาตได้หรือไม่
เมื่ออินโดนีเซียนำระเบียบ OJK ฉบับที่ 6 ปี 2026 ไปปฏิบัติ ผู้อ่านควรติดตามว่าข้อกำหนดการรับรองนำไปปฏิบัติอย่างไร อะไรถือเป็น "การแนะนำ" เทียบกับการอภิปรายทั่วไป และหน่วยงานกำกับดูแลจะให้แนวทางเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีที่อินฟลูเอนเซอร์และสินทรัพย์ดิจิทัลที่จดทะเบียนในตลาดแลกเปลี่ยนควรจับคู่กันภายใต้กรอบใหม่หรือไม่
บทความนี้เผยแพร่ครั้งแรกในชื่อ Indonesia Introduces Certification Rules for Crypto-Recommending Influencers บน Crypto Breaking News – แหล่งข่าวคริปโต ข่าว Bitcoin และอัปเดตบล็อกเชนที่คุณไว้วางใจได้

